Ασπασία Μάνου
Ένα αφιέρωμα στον μεγάλο έρωτα του Βασιλιά Αλέξανδρου και της Ασπασίας Μάνου. Γράφει η Σοφία Σιγάλα.
«Ένα βράδυ του Ιανουαρίου 1915 ο πρίγκιπας Αλέξανδρος γνώρισε στο σπίτι του σταυλάρχη Υψηλάντη την Ασπασία Μάνου. Την θυμόταν μικρή, μελαχροινό κοριτσάκι, να παίζη με την αδελφή του.
»Εκείνη στο βασιλικό περιβόλι. Θυμόταν καλά ότι, μια μέρα που την κυνηγούσε, η Ασπασία έπεσε κι έσπασε τον αγκώνα της. Έτρεχε πολύ αίμα από την πλήγη και μάταια αυτός δοκίμαζε να το σταματήση. “Πονάς;” την ρώτησε. “Πολύ!”. “Και δεν κλαις;” “Όχι…”. Πονάει και δεν κλαίει, σκέφτηκε..(ο Αλέξανδρος) και από τότε την μαρκάρισε. Ύστερα έλειψε πολλά χρόνια η Ασπασία για να σπουδάση στην Ελβετία, και τώρα, κοπέλλα 18 χρονών, καθόταν απέναντί του στο γεύμα, αγνώριστη, ωραιότατη.
»Τα βλέμματα του Αλέξανδρου κατάτρωγαν το πρόσωπό της εξετάζοντάς την ομορφιά της. Μεγάλα μαύρα μάτια, μέτωπο που είχε “το κλασικό γνώρισμα της ελληνικής καλλονής”, κεφάλι που “έμοιαζε αρχαίο άγαλμα, με μαλλιά χωρισμένα στη μέση και παρθενικό στόμα” και μια φωνή που ακούγονταν σαν μουσική. Ένας ακατάπαυστος μελωδισμός έβγαινε από την Ασπασία, είτε μιλούσε, είτε σώπαινε” (…)
»Μόλις τελείωσε το γεύμα την πλησίασε και την τράβηξε προς την μαρμαρένια είσοδο του μεγάρου για να την έχη κοντά του, ολόρθη, ψηλή και λυγερή σαν κυπαρίσσι. (…) Εκείνη την βραδυά άρχισε ο μεγάλος έρωτας του λιγόζωου πρίγκιπα».
Χρήστος Ζαλόκωστας, πιστός φίλος και βιογράφος του Αλέξανδρου
Ποια ήταν η Ασπασία Μάνου; Η ιστορία της ήταν άμεσα συνυφασμένη με την πολιτική και την κοινωνική συνθήκη που επικρατεί στην Ελλάδα, τα χρόνια του Μεγάλου Διχασμού.
Η Ασπασία ήταν κόρη του συνταγματάρχη Πέτρου Μάνου, γεννήθηκε το 1896 και είχε άλλες δύο αδελφές, τη Ρωξάνη και τη μυθική Ραλλού Μάνου, μετά από δεύτερο γάμο του πατέρα της. Η θέση του πατέρα της ήταν τέτοια ώστε η Ασπασία από πολύ μικρή βρισκόταν μέσα στο παλάτι, μάλιστα ήταν πολύ καλή φίλη της πριγκίπισσας Ελένης, αδελφή του Αλέξανδρου. Φιλικές και στενές σχέσεις ε’ίχαν και οι γονείς της με το βασιλικό ζεύγος.
Η Ασπασία ήταν μια πολύ γοητευτική κοπέλα που δεν περνούσε απαρατήρητη. Είχε σπουδάσει στο εξωτερικό, η μόρφωσή της ήταν εξαιρετική και η ομορφιά της ήταν γεγονός που δεν περνούσε απαρατήρητο. Ο Αλέξανδρος την είχε προσέξει και τον είχε γοητεύσει, αλλά εκείνη παρέμενε τυπική απέναντι του. Ο ίδιος έβαλε μεσολαβητή την ίδια του την αδελφή για να έρθει κοντά της, πράγμα που δεν συνέβη ποτέ.
1916, ο Αλέξανδρος γίνεται Βασιλιάς της Ελλάδας, μετά την απομάκρυνση του πατέρα του από τον θρόνο. Μέσα στις σκληρές πολιτικές συνθήκες της εποχής, Ο Αλέξανδρος και η Ασπασία διατηρούν δεσμό και αγαπιούνται βαθιά. Το θέμα όμως είναι πως η Ασπασία είναι «κοινή θνητή», δεν έχει βασιλικό αίμα και ο βασιλιάς δεν μπορεί να μπερδέψει το αίμα του με μια Ελληνίδα θνητή.
Η αλληλογραφία της μητέρας του Σοφίας είναι σφοδρή και κατηγορηματική. Δεν συμφωνεί με έναν τέτοιο γάμο που θα ταράξει συθέμελα την παράδοση των βασιλικών γάμων. Ο ίδιος ο Αλέξανδρος, τον Μάιο του 1919 γράφει επιστολή στον Ελευθέριο Βενιζέλο και του ζητά να εγκρίνει και να στηρίξει έμπρακτα τον γάμο του με την Ασπασία. Μέσα στο εκρηκτικό περιβάλλον της Ελλάδας, ο Βενιζέλος, φοβούμενος τη ν επιστροφή του Κωνσταντίνου και την αποσταθεροποίηση του θρόνου αρνείται να στηρίξει την απόφαση του Αλέξανδρου. Έτσι, Ο Αλέξανδρος και η Ασπασία παντρεύονται κρυφά, κεκλεισμένων των θυρών σε μία τελετή απλή και ταπεινή που καμία σχέση δεν είχε με έναν βασιλικό γάμο.
Οι φόβοι της εξόριστης βασιλικής οικογένειας ήταν μεγάλοι. Αφενός γιατί η πράξη αυτή του Αλέξανδρου βοηθούσε την καθιέρωση και την εξασφάλιση πολιτικά του Βενιζέλου, αφετέρου γινόταν η αρχή για μια νέα δυναστεία αυτή που θα ξεκινούσε από τον Αλέξανδρο με μία Ελληνίδα.
Το 1920, σε ηλικία 27 χρόνων ο Αλέξανδρος πεθαίνει ξαφνικά από δάγκωμα μαϊμούς. Ενώ προσπαθεί να χωρίσει τον αγαπημένο του σκύλο από τον τσακωμό με μια μαϊμού που υπάρχει στον κήπο. Το δάγκωμα κακοφορμίζει και ο βασιλιάς πεθαίνει από σηψαιμία. Η Ασπασία είναι ήη έγκυος στο παιδί τους.
Η Ασπασία Μάνου θα βιώσει τη απόλυτη περιφρόνηση και την απάθεια από την πλευρά της βασιλικής οικογένειας, η οποία δεν αποδέχτηκε ποτέ τον γάμο του Αλέξανδρου με την Ασπασία. Επί πενήντα ολόκληρα χρόνια η Ασπασία Μάνου υπήρξε για την Δυναστεία μια παρείσακτη. Πέντε μήνες αργότερα η Ασπασία Μάνου γέννησε την κόρη τους, πριγκίπισσα Αλεξάνδρα. Οι γονείς του Αλέξανδρου δεν αποδέχθηκαν ποτέ όχι μόνο τον γάμο του γιου τους με τη Μάνου αλλά ούτε και το ότι υπήρξε βασιλιάς.
Το παιδί γεννήθηκε εν μέσω αμφισβήτησης και κοινωνικού στίγματος, καθώς ο γάμος των γονιών της θεωρούνταν άκυρος. Το παιδί γεννήθηκε εν μέσω αμφισβήτησης και κοινωνικού στίγματος, καθώς ο γάμος των γονιών της θεωρούνταν άκυρος. Χρειάστηκε ειδικό βασιλικό διάταγμα για να της αποδοθεί ο τίτλος της Πριγκίπισσας της Ελλάδας και της Δανίας.
Η όμορφη Ασπασία έζησε τα περισσότερα της χρόνια στην Ισπανία και στην Αγγλία, απομονωμένη και ήρεμη μαζί με την κόρη της. Τελικά, κατέληξε την 7η Αυγούστου 1972 και τα οστά της ενταφιάστηκαν στο βασιλικό κοιμητήριο στο Τατόι από τον εγγονό της, Πρίγκιπα Αλέξανδρο Β΄.