Κλεοπάτρα
Ποια ήταν η Κλεοπάτρα; Στους αιώνες που έχουν περάσει από τη βασιλεία της έως και τον θάνατό της, η βασίλισσα της Αιγύπτου έχει γίνει ένας μύθος, μια προσωπικότητα που υπήρξε, μεγαλούργησε και σαφέστατα είναι υπαρκτή, αλλά ο μύθος έχει δώσει στο πρόσωπό της μια όψη γεμάτη μυστήριο, σαν ένα παραμύθι για πάντα ζωντανό και αγαπητό.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Ήταν η Κλεοπάτρα όμορφη; Αμφιλεγόμενο. Ήταν γοητευτική; Πιθανώς. Ήταν πολιτικά οξυδερκής και αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει τόσο το φύλο της όσο και την υπερβολική δύναμή της για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες της; Σίγουρα.
Ίσως καμία ιστορική προσωπικότητα δεν έχει πυροδοτήσει τόσο πολύ τα πάθη και τις διαμάχες όσο η Κλεοπάτρα Ζ΄. Προορισμένη να είναι η τελευταία της δυναστείας της, η Αιγύπτια βασίλισσα χρησιμοποίησε την αποπλάνηση και την πολιτική της ευφυΐα για να προωθήσει τα συμφέροντα της αρχαίας Αιγύπτου ενόψει της επέκτασης της
Ποια ήταν η Κλεοπάτρα;
Γεννημένη από τον Αιγύπτιο βασιλιά Πτολεμαίο ΙΒ΄τον Αυλητή και μητέρα αγνώστων στοιχείων γεννιέται το 69 π.Χ.. Η Κλεοπάτρα ήταν απόγονος της τελευταίας ελληνικής δυναστείας των Πτολεμαίων που κατέλαβε την Αίγυπτο το 305 π.Χ.
Αν και το Πτολεμαϊκό Βασίλειο είχε υιοθετήσει ορισμένες αιγυπτιακές θρησκευτικές παραδόσεις, κυβερνούσε από την ελληνική πόλη Αλεξάνδρεια, με αποτέλεσμα να μάθει την κοινή ελληνική αλλά να μιλάει και την αιγυπτιακή γλώσσα.
Η ζωή της θα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τις αναταραχές στην Αίγυπτο και την πολιτική της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μέσω δύο εκ των μεγαλύτερων ηγετών της Ρώμης, τον Ιούλιο Καίσαρα και τον Μάρκο Αντώνιο.
Όταν ο πατέρας της πέθανε το 51 π.Χ., η Κλεοπάτρα, τότε 18 ετών, ενεπλάκη σε μια διαμάχη σχετικά με το ποιο από τα παιδιά του Πτολεμαίου ΙΒ΄ έπρεπε να κυβερνήσει την Αίγυπτο. Αρχικά, κυβέρνησε από κοινού με τον αδελφό της Πτολεμαίο ΙΓ, μάλιστα παντρεύτηκε τον ίδιο σε μια ένδειξη της αιγυπτιακής παράδοσης. Αλλά ο νεαρός βασιλιάς ήθελε τον θρόνο για τον εαυτό του και σύντομα ξέσπασε εμφύλιος πόλεμος καθώς σχημάτισαν φατρίες για να τους βοηθήσουν να αποκτήσουν πλήρη εξουσία. Σε απάντηση, η Κλεοπάτρα κατέφυγε στην υπό κατοχή ρωμαϊκή Συρία.
Ο πατέρας της ήταν εξαρτημένος προς τη Ρώμη κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του. Τα εμπόλεμα αδέλφια δεν αποτελούσαν εξαίρεση και γρήγορα ευθυγραμμίστηκαν με διαφορετικές πλευρές στον ίδιο τον εμφύλιο πόλεμο που βρισκόταν σε εξέλιξη στη Ρώμη.
Από την εξορία της στη Συρία, η Κλεοπάτρα στράφηκε στον Ιούλιο Καίσαρα, τότε στρατηγό και πολιτικό που σκόπευε να γίνει ο μοναδικός δικτάτορας της Ρώμης, για βοήθεια να ανακτήσει τον θρόνο της.
Παρά τη δραματική διαφορά ηλικίας – ο Καίσαρας ήταν πενήντα δύο ετών- όταν γνώρισε την Κλεοπάτρα, περίπου 30 χρόνια μεγαλύτερός της- και το γεγονός ότι ήταν παντρεμένος, ξεκίνησαν μια ρομαντική σχέση και εκείνος της υποσχέθηκε την υποστήριξή του.
Το 47 π.Χ., ενώ προσπαθούσε να ξεφύγει από τα στρατεύματα του Καίσαρα, ο Πτολεμαίος ΙΓ΄ πνίγηκε στον Νείλο κοντά στην Αλεξάνδρεια. Με την Αίγυπτο στα χέρια του Καίσαρα, η Κλεοπάτρα ανέκτησε τον θρόνο, παντρεύτηκε γρήγορα τον 12χρονο αδελφό της, Πτολεμαίο ΙΔ΄΄, και τον ανακήρυξε συγκυβερνήτη της. Γέννησε ένα παιδί που οι σύγχρονοί της υπέθεσαν ότι ήταν γιος του Καίσαρα, τον οποίο ονόμασε Καισαρίωνα.
Η σχέση της Κλεοπάτρας και του Καίσαρα διήρκεσε μέχρι τη δολοφονία του , τον Μάρτιο του 44 π.Χ., από τα χέρια των εχθρών του στη Ρωμαϊκή Σύγκλητο.
Η Κλεοπάτρα είχε επισκεφθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα τη Ρώμη κατά τη στιγμή της δολοφονίας του Καίσαρα και παρέμεινε εκεί για λίγο με την ελπίδα να πείσει τους Ρωμαίους να αναγνωρίσουν τον Καισάρειο ως τον νόμιμο κληρονόμο της ρωμαϊκής εξουσίας.
Σύντομα, ωστόσο, επέστρεψε στην Αίγυπτο, όπου οι ιστορικοί πιστεύουν ότι διέταξε τη δολοφονία του αδελφού της με δηλητήριο πριν αναλάβει ξανά τον θρόνο της μαζί με τον γιο της.
Αντώνιος και Κλεοπάτρα
Ο Καίσαρας ήταν νεκρός, αλλά η σχέση της Κλεοπάτρας με τη Ρώμη δεν είχε τελειώσει ακόμα. Ο Ρωμαίος στρατηγός Μάρκος Αντώνιος -ο οποίος είχε ανέλθει στην εξουσία ως ένας από τους τρεις συμμάχους της Ρώμης, ή τριανδρία- απαίτησε συνάντηση με την Κλεοπάτρα σε μια προσπάθεια να συνεχιστεί η αιγυπτο-ρωμαϊκή συμμαχία.
Επιθυμώντας να διατηρήσει τη στενή σχέση της Αιγύπτου με τη Ρώμη, η Κλεοπάτρα ταξίδεψε στην Ταρσό, στη σύγχρονη Τουρκία, για να τον συναντήσει το 41 π.Χ. Οι μελετητές πιστεύουν ότι έφτασε στην Ταρσό με μεγάλη κομψότητα πάνω σε μια πολυτελή φορτηγίδα.
Η Κλεοπάτρα ήθελε να εντυπωσιάσει και το πέτυχε. Στο πλοίο που επέβαινε έπαιζαν μουσικές θεϊκές, τα αρώματα ευωδίαζαν τη θάλασσα , ενώ τα πλούσια ρούχα και πολύτιμα κοσμήματα έκαναν εντύπωση και συζητήθηκαν πολύ. Σχεδόν αμέσως, ξεκίνησε μια φλογερή ερωτική σχέση με τον παντρεμένο Αντώνιο, ο οποίος μετακόμισε στην Αλεξάνδρεια για να είναι μαζί της.
Αλλά ο έρωτας του Αντώνιου με την Κλεοπάτρα -και οι φημολογούμενες υπερβολές της ζωής τους στην αιγυπτιακή έδρα εξουσίας- οδήγησαν και στις δύο πτώσεις τους. Ο Ρωμαίος ηγεμόνας βυθίστηκε σε άμεσο πόλεμο με τους συμ-τριανδρείς του και τον ίδιο του τον λαό, οι οποίοι δυσανασχετούσαν με αυτό που θεωρούσαν ως επιρροή της Αιγύπτου στις ρωμαϊκές υποθέσεις.
Μετά την ήττα του Μάρκου Αντώνιου στη Μάχη του Ακτίου το 31 π.Χ., η Αιγύπτια βασίλισσα οχυρώθηκε στο βασιλικό μαυσωλείο της και του είπε ότι σκόπευε να αυτοκτονήσει. Σε απάντηση, ο Αντώνιος έστρεψε το μαχαίρι του προς αυτόν, πεθαίνοντας τελικά στην αγκαλιά της.
Η Κλεοπάτρα προσπάθησε να διαπραγματευτεί με τον Οκταβιανό, τον πρώην συγκυβερνήτη του εραστή της. Αλλά όταν συνειδητοποίησε ότι σκόπευε να την πάρει αιχμάλωτη και να την παρελάσει στους δρόμους ως λάφυρο, οχυρώθηκε ξανά στον τάφο της με μερικούς υπηρέτες και αυτοκτόνησε,
κατά πάσα πιθανότητα . Η κυριαρχία της δυναστείας της είχε τελειώσει και η Αίγυπτος καταλήφθηκε από τη Ρώμη.
Ο θρύλος λέει ότι η Κλεοπάτρα έβαλε τέλος στη ζωή της με τη βοήθεια μιας δηλητηριώδους οχιάς που ονομάζεται ασπίδα, αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις. Ούτε οι αρχαιολόγοι έχουν βρει ποτέ το μαυσωλείο όπου πέθανε αυτή, και πιθανώς ο Αντώνιος
Αν και δεν υπάρχουν ιστορικές αποδείξεις σχετικά με την Κλεοπάτρα, η πυρκαγιά της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας ίσως έκρυψε για πάντα πολλές μαρτυρίες για τον βίο της το σίγουρο είναι πως η Κλεοπάτρα ως γυναίκα σαγήνευσε ισχυρούς άντρες και έπαιξε ένα δυνατό και έξυπνό πολιτικό παιχνίδι.
Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι η Κλεοπάτρα ήταν μια γυναίκα που κυβερνούσε τους άνδρες -και τον λαό της- τόσο ύπουλα που κατάφερε να μαγέψει και να μπερδέψει τους ανθρώπους περισσότερα από 2.000 χρόνια μετά τον θάνατό της.