Η Εκτέλεση, Φρέντυ Γερμανός
Κρατώ στα χέρια μου την 25η έκδοση από το βιβλίο του Φρέντυ Γερμανού, Η Εκτέλεση. Η ημερομηνία που το πήρα είναι 11/081993. Η ιστορία του βιβλίου τοποθετείται χρονικά από το 1905, στην Αλεξάνδρεια, έως το 1920, στην Αθήνα, εκεί που εκτελέστηκε ο Ίων Δραγούμης και λίγο παραπέρα, μερικούς μήνες. Ο ίδιος ο Γερμανός γράφει στο οπισθόφυλλο:
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
«Είναι μία μυθιστορηματική βιογραφία -ίσως περισσότερο μυθιστόρημα και λιγότερο βιογραφία. Είδα τον ήρωά μου, τον Ίωνα Δραγούμη σαν μοναχικό καβαλάρη της Πολιτικής -και την ίδια ώρα, σαν ερωτικό άνθρωπο γεμάτο πάθη. Γαιτί, αν τον έβλεπα αλλιώς, δεν θα ΄ταν ο Ίων Δραγούμης».
Αμφίσημο το μήνυμα, αινιγματικό και άκρως μυστηριακό. Το βιβλίο αυτό είναι μία αποκάλυψη για τη σπουδαία αυτή ιστορική προσωπικότητα, που έπεσε θύμα του διχασμού της περιόδου 1915-1917, υπήρξε μαχητής και στήριξε τον Μακεδονικό Αγώνα εναντίον των Βούλγαρων σχισματικών, των κομιτατζήδων, συνοδοιπόρος του Παύλου Μελά, ο οποίος ήταν και γαμπρός του. Οι απόψεις του για ειρηνική συμβίωση των Ελλήνων της Μικράς Ασίας με τους Τούρκους και όχι η ενσωμάτωση της περιοχής στο ελληνικό κράτος ήταν και ένας από τους λόγους που θεωρήθηκε και αντίπαλος του Ελ. Βενιζέλου. Ο Ίων Δραγούμης έβλεπε πως η απειλή έρχεται από τον Βορρά και το Μακεδονικό ζήτημα ήταν το σημαίνον ζήτημα της Ελλάδας.
Όλα αυτά, όπως και οι δύο μεγάλοι έρωτες τους, αυτός με την Πηνελόπη Δέλτα, αλλά και με τη Μαρίκα Κοτοπούλη αναφέρονται με ζωντανό, έντονο και εξαιρετικό τρόπο στο βιβλίο του Φρέντυ Γερμανού η Εκτέλεση., φωτογραφίες παλιές, σημειώσεις και επιστολές κιτρινισμένες, που προκαλούν στον αναγνώστη ένα θεατρικό περιβάλλον ανάγνωσης. Συναισθηματικές παρεμβολές, ζωντανοί διάλογοι που μεταφέρουν τον αναγνώστη στο καθεαυτό κλίμα, ένα βιβλίο ζωντανό όσο το ιστορικό αλλά και βιογραφικό πλαίσιο που καλύπτει και αναφέρεται.
Ο Φρέντυ Γερμανός το 1985, έβγαλε κάποια υπέροχες μυθιστορηματικές βιογραφίες, στις Εκδόσεις ΚΑΚΤΟΣ. Η έρευνα ήταν βαθιά και σοβαρή με στοιχεία ανέκδοτα ή και γνωστά, εμπεριστατωμένα, όμως, από αξιόπιστες πηγές, για Ιστορικά πρόσωπα της Νεότερης Ελλάδας. Με φωτογραφίες, μαρτυρίες και αποδείξεις, αλλά με μία ειδοποιό διαφορά για τα μέχρι τότε δεδομένα μιας βιογραφίας. Έφτιαξε μυθιστορήματα με γλώσσα απλή, σαν να ακούγαμε τον ίδιο να μιλάει στην τηλεόραση, με στοιχεία μυθιστοριογραφίας που έδειχναν και άλλες πτυχές των προσωπικοτήτων που πραγματευόταν. Ξεπέρασε την Ιστορία, μέσα από την ίδια τη ζωή των Ιστορικών προσώπων.
«Το κουφάρι του ‘Ιωνα Δραγούμη είχε απομείνει παρατημένο, εμπρός στη μάντρα των στρατιωτικών λουτρών. Μερικές βιαστικές μύγες είχαν αρχίσει κιόλας να περιπολούν από πάνω του. Θάτανε γύρω στις τέσσερις παρά είκοσι πέντε. Παρασκευή, 31 Ιουλίου 1920.
φρεντυ γερμανοσ, η εκτελεση σελ.240
Κάποιοι περαστικοί κοίταζαν σαστισμένοι το θέαμα -η γυναίκα με τις γκαζόζες απέναντι έκλαιγε σπαραχτικά. Τώρα μόνο είχε καταλάβει τη σκηνή που είχε ξετυλιχτεί πριν μερικά λεπτά. Πέρασε ένα λεωφορείο της γραμμής -κανονικό λεωφορείο της γραμμής Ομόνοια-Αμπελόκηποι. Οι στρατιώτες συνέχιζαν να κοιτάνε αμίλητοι, τον άνθρωπο που ήταν τώρα πεσμένος , εμπρός στα πόδια τους, με το λευκό του κοστούμι γεμάτο ματωμένες τρύπες.
Ο λοχίας κοίταζε κι αυτό το κουφάρι. Ύστερα πήρε απ΄ τα χέρια ενός φαντάρου την ξιφολόγχη. Πλησίασε τον Δραγούμη και τον τρύπησε. Μία φορά, δύο φορές -μπορεί και τρεις.
[…]Τίποτα όμως πια δεν είχε σημασία για τον Ίωνα Δραγούμη. Το κορμί του απόμενε πεταμένο σαν άπλυτο ρούχο, εμπρός στη μάντρα των Στρατιωτικών Λουτρών -ανάμεσα στον τηλεγραφικό στύλο 105 και στον τηλεγραφικό στύλο 107»
31 Ιουλίου, 1920 εκτελέστηκε ο Ίωνας Δραγούμης.