Σύλβια, Howard Fast
Το «Σύλβια» του Howard Fast λογοτεχνικά συγκαταλέγεται στα νουάρ, αστυνομικά μυθιστορήματα, με φως λιγοστό, περιβάλλον μυστηριακό, μια υπόθεση στην Αμερική του 50’ που θα γοητεύσει σίγουρα τον αναγνώστη του είδους. Προχωρώντας, όμως, στην εξέλιξη της ιστορίας γίνεται αντιληπτό πως το «Σύλβια» εδραιώνεται σαν έργο κοινωνικού προσδιορισμού, ένα αυθεντικό ψυχογράφημα που εξερευνά τις προσωπικότητες των ηρώων, αλλά και τις συνθήκες μέσα στις οποίες διαμορφώνονται και εξελίσσονται.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Ο Άλαν Μάκλιν εγκαταλείπει τις σπουδές του στην Ιστορία και Αρχαιολογία και γίνεται ιδιωτικός ντετέκτιβ. Σε μια δύσκολη φάση της ζωής του, ο Φρέντρικ Σάμερς, βαθύπλουτος Αμερικανός επιχειρηματίας, του ζητάει να βρει πληροφορίες για τη Σύλβια Γουέστ, τη γυναίκα που πρόκειται να παντρευτεί. Ο Μάκλιν δέχεται. Τα στοιχεία που έχει είναι μια φωτογραφία της Σύλβια και ο απαράβατος κανόνας να μην την πλησιάσει σε καμία περίπτωση.
Ο Μάκλιν θα δεχτεί την πρόκληση και θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα ταξίδι που ο προορισμός του θα του αποκαλύψει μυστικά, την ανθρώπινη πορεία του, θα τον φέρει αντιμέτωπο με τις αποφάσεις και τις επιλογές του.
Ο Fast στήνει το ιδανικό σκηνικό, πλαισιωμένο από χαρακτήρες που οδηγούν την εξέλιξη του έργου αργά και με εξαιρετική γοητεία. Η Αμερική, μέσα στις συνθήκες που προέκυψαν μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, είναι ένα συνονθύλευμα που προέρχεται από το φως και το σκοτάδι μιας κοινωνίας που αναπλάθεται. Εξερευνά και αναγνωρίζει την αλλαγή σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο.
Το «Σύλβια» είναι μια ιστορία ανακάλυψης, που ενδύεται μια υπόθεση μυστηρίου για να βιώσει ο αναγνώστης όλα όσα εννοεί και υπονοεί ο συγγραφέας. Ο Μάκλιν είναι ένας ιδιωτικός ντετέκτιβ που απομυθοποιεί από τη αρχή της ιστορίας τα χαρακτηριστικά ενός ιδιωτικού ερευνητή όπως έχουν γίνει γνωστοί μέσα από τον κινηματογράφο.
«Ο δαιμόνιος ιδιωτικός ντετέκτιβ που πιάνει πουλιά στον αέρα και ξεδιαλύνει όλες τις υποθέσεις, είναι κατασκεύασμα της λογοτεχνίας, του σινεμά και της τηλεόρασης. Αν υπάρχουν τέτοιοι ντετέκτιβ δεν τους έχω δει ποτέ. Οι περισσότεροι ιδιωτικοί ερευνητές είναι αργόστροφοι και γκαφατζήδες. Συχνά πρώην αστυνομικοί που βγήκαν στη σύνταξη για τον άφα ή βήτα λόγο. Γι΄ αυτό κάποιος με μέτρια νοημοσύνη και συνηθισμένες ικανότητες, όπως εγώ για παράδειγμα, αποτελεί φωτεινή εξαίρεση.»
Από το τίποτα ως δεδομένο για την εξιχνίαση της υπόθεσης αρχίζει μα δημιουργείται ένα ντόμινο που προκαλεί τις εξελίξεις με τρόπο ελκυστικό και αγωνιώδη. Μέσα σε κάθε πτυχή της υπόθεσης, που δένει με μαεστρία, ο Φαστ θίγει όλα όσα έχει σκοπό να καυτηριάσει ή να αναφέρει. Θέματα που αφορούν το κοινωνικό γίγνεσθαι της Αμερικής της εποχής του, όλους όσοι αποτελούν το ανθρωπογεωγραφικό στίγμα του αμερικανικού κόσμου.
Ο συγγραφέας θα αποτυπώσει στο μυθιστόρημα την έκταση της ανθρώπινης μοναξιάς, την αναζήτηση της σωτηρίας, την ανάγκη του ατόμου να εντοπίσει τις ρίζες και την ταυτότητά του. Ο αναγνώστης επεισέρχεται σε μια σπείρα που περιστρέφεται γύρω από τους δύο βασικούς ήρωες, αλλά καταφέρνει να ανακαλύψει το μακρύ και αέναο ταξίδι της αυτογνωσίας.
Από το Πίτσμπουργκ, στο Μεξικό, στη Νέα Υόρκη, στο Λος Άντζελες, ο Μακλιν θα δημιουργήσει συμβολισμούς και ήρωες εκπρόσωπους: Αστυνομικούς που χρηματίζονται, εγκληματίες που δεν μετανιώνουν για τη ζωή που διάλεξαν, πλούσιους που το χρήμα έχει μεγαλύτερη αξία από τον άνθρωπο, πόρνες και προαγωγούς που γκρεμίζουν το ειδυλλιακό αμερικάνικο όνειρο, κορίτσια της νύχτας που πουλάνε την ψυχή τους για τη μεγάλη και ευυπόληπτη ζωή.
Και η Σύλβια, γίνεται μια μούσα της γυναικείας υπόστασης, της δύναμης και της άχρονης μάχης του θηλυκού για επιβίωση, κατοχύρωση και ανεξαρτησία. Όσα θα ανακαλύψει ο Μάκλιν για την ζωή της θα τον γοητεύσουν. Η αποστολή η οποία πρέπει να διεκπεραιώσει θα γίνει μια προσωπική πρόκληση, μέσα από την οποία θα ανακαλύψει τον εαυτό του και θα τον θέσει αντιμέτωπο με την ίδια του τη ζωή αλλά και τις αποφάσεις του.
Ποια είναι στην πραγματικότητα η ηρωίδα; Η Σύλβια θα αλλάξει ονόματα, θα αποδεχτεί με στωικότητα την τραγική παιδική της ηλικία. Θα διαχειριστεί τον ανήθικο και απάνθρωπο τρόπο που αντιμετωπίζει η πατριαρχική κοινωνία τη γυναίκα που δεν ανήκει σε κανέναν. Για να επιβιώσει, αρχικά, θα χρησιμοποιήσει τον ίδιο της τον εαυτό, αλλά όσα βιώσει έχουν για εκείνη ένα σκοπό, έτσι η ζωή της αντικατοπτρίζει έναν αγώνα αποδοχής.
Ο Χάουαρντ Φαστ δημιουργεί για τον αναγνώστη ένα μυθιστόρημα στο οποίο ενώνει με μαεστρία λέξεις και σκέψεις που μετατρέπονται σε ζωντανές εικόνες γοητευτικές και μοναδικές. Το κείμενό του έχει αρμονία, προκαλεί συναισθήματα, διεγείρει το μυαλό, καμία φράση δεν περισσεύει, καμία δεν είναι περιττή. Οι διάλογοι έχουν τη φυσικότητα μιας κοινής συζήτησης ανθρώπων, δημιουργώντας έτσι μια σχέση οικειότητας και αμεσότητας μεταξύ ηρώων και αναγνώστη.
Το πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσονται οι διαδρομές των ηρώων θα φέρουν στον νου εκείνου που το διαβάζει σκηνές από μια νουάρ ταινία του ’50, μαγική, κλασική, με ένταση και θέμα ελκυστικό. Η μετάφραση του Χρήστου Οικονόμου, εξαιρετική, μεταφέρει την ατμόσφαιρα του κειμένου, οι σκέψεις του κεντρικού ήρωα, του Μάκλιν, δίνονται στον αναγνώστη σαν ουσιαστικοί και διαδραστικοί μονόλογοι.
Σε αυτό το σημείο, θα ήταν απαραίτητο να γίνει μία ιδιαίτερη αναφορά στις εκδόσεις Πόλις. Εκτός, λοιπόν, της υπέροχης μετάφρασης του Χρήστου Οικονόμου να σημειωθεί η εξαιρετικά προσεκτική επιμέλεια του κειμένου, το όμορφο εξώφυλλο, λιτό αλλά κομψό και προσεγμένο. Και κάτι ακόμα. Η υπέροχη υφή του χαρτιού του βιβλίου και η προσιτή γραμματοσειρά του.