Μέδουσα, Hannah Lynn
Η «Μέδουσα» είναι το μυθιστόρημα της Hannah Lynn που παρουσιάζει το μυθικό τέρας της ελληνικής μυθολογίας από μια ανθρώπινη πλευρά. Η Μέδουσα απενοχοποιείται και η ιστορία της γίνεται τραγική για την ίδια. Το γνωστό τέλος της από τον Περσέα γίνεται λύτρωση για τη χιλιόχρονη ζωή που καταδικάστηκε να ζει. Η Lynn στο εισαγωγικό της σημείωμα γράφει πως υπάρχουν άνθρωποι που γεννιούνται με το σκοτάδι μέσα τους και καμιά αγάπη δεν μπορεί να γιατρέψει τις ψυχές τους. Είναι τέρατα που ίσως γεννιούνται έτσι. Τη Μέδουσα όμως την έπλασαν τέρατα, αλλά δεν γεννήθηκε από αυτά.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Το μυθιστόρημα «Μέδουσα» αναπλάθει την ιστορία μιας μικρής κοπέλας που θεωρείτο στην εποχή της πανέμορφη. Στα δεκατρία της χρόνια βρέθηκαν πολλοί «μνηστήρες» που ήθελαν να την κάνουν δική τους. Καταγόταν από μια εύπορη οικογένεια και είχε άλλες δύο αδελφές, την Ευρυάλη και τη Σθενώ. Με τον φόβο της ένωσης με έναν άντρα ακατάλληλο για εκείνη, ο πατέρας της, ο Θαλής, την πηγαίνει στον ναό της Αθηνάς. Εκεί γίνεται ιέρεια της θεάς και τάσσει τον εαυτό της στις υπηρεσίες της. Όταν τη βλέπει ο Ποσειδώνας την ερωτεύεται και, αλλάζοντας μορφές, με πονηριά και πείσμα, καταφέρνει να την κάνει δική του. Η Αθηνά πιστεύει πως η Μέδουσα διέπραξε ιεροσυλία μέσα στον ναό της και τη μεταμορφώνει σε τέρας. Τα υπέροχα μαλλιά της μεταμορφώνονται σε επικίνδυνα φίδια. Η Μέδουσα, πιστεύοντας πως η τιμωρία δεν θα είναι για πολύ, επιστρέφει στο σπίτι της. Εκεί καταλαβαίνει το μέγεθος της κατάρας της Αθηνάς. Οι γονείς της, όταν θα αντικρύσουν την κόρη τους, θα πετρώσουν και θα πεθάνουν. Οι δύο αδελφές της δεν θα έχουν την ίδια κατάληξη. Όταν συνειδητοποιήσουν τι έχει συμβεί θα κατηγορήσουν την αδελφή τους, αλλά αμέσως η Αθηνά θα μετατρέψει και εκείνες σε τέρατα. Η μόνη διέξοδος που έχουν είναι να εξαφανιστούν από οποιονδήποτε τόπο κατοικούν άνθρωποι. Σε ένα ερημικό νησί βρίσκουν έναν ασφαλές τρόπο για να επιζήσουν και να μην κάνουν κακό σε κανέναν. Τα χρόνια περνούν, τόσα που κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να μετρήσει. Οι τρείς αδελφές ζουν ως αθάνατες, και γίνονται ο τρό9μος και ο φόβος για τους ανθρώπους…
Η Lynn μεταφέρει τον αναγνώστη χιλιάδες χρόνια μετά, στο Άργος. Ο μύθος μιλάει για τον βασιλιά Ακρίστο που, παίρνοντας χρησμό από τον ιερέα του ναού, αποφασίζει να σκοτώσει την κόρη του Δανάη. Ο μάντης του έχει πει πως ο γιος που γεννήσει θα τον σκοτώσει. Η Δανάη, μετά από την πίεση της μητέρας της Ευρυδίκης θα γλυτώσει από τον θάνατο αλλά θα παραμείνει κλεισμένη σε έναν πύργο. Ο Δίας που θα τη δει, θα γίνει χρυσή βροχή και θα κάνει έρωτα μαζί της. Ο γιος που θα γεννήσει, ο Περσέας, είναι η μεγάλη απειλή για τον βασιλιά. Η Δανάη μαζί με τον Περσέα θα κλειστούν σε μια λάρνακα και η θάλασσα θα τους βγάλει στη Σέριφο. Ο Περσέας είναι εκείνος που θα κληθεί, για να σώσει τη μάνα του από το ακόρεστο πάθος του βασιλιά της Σερίφου Πολυδέκτη, να σκοτώσει τη Μέδουσα.
Η Μέδουσα με τα χρόνια έχει γίνει ένας μύθος που προκαλεί φόβο και τρόμο. Όσοι προσπάθησαν να τη σκοτώσουν έγιναν πέτρα, στο πρώτο βλέμμα που της έριξαν. Ο μύθος για την καταγωγή της αλλά και των αδελφών της δεν έχει ακριβείς ρίζες. Άλλοι πιστεύουν ότι είναι κόρες του Τυφώνα και της Έχιδνας, κι άλλοι πως γεννήθηκαν από τον Φόρκυ και την Κητώ. Με τη βοήθεια της Αθηνάς και του Ερμή, ο Περσέας θα κάνει το ταξίδι για το νησί της Μέδουσας, με σκοπό να φέρει το τρομακτικό κεφάλι της δώρο στον Πολυδέκτη.
Η Hannah Lynn, αν και δεν παρεκκλίνει από τον γνωστό μύθο της Μέδουσας και του Περσέα, χρησιμοποιεί τα πρόσωπα για να σκιαγραφήσει τόσο την προσωπικότητα της Γοργώς-Μέδουσας (εκείνης με τα άγρια μάτια), όσο και το πλαίσιο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε και διαιωνίστηκε ο μύθος της.
Η συγγραφέας περιγράφει τη θέση της γυναίκας στην αρχαιότητα, τις απειλές και τις δύσκολες συνθήκες που βιώνει, αλλά και την αντιμετώπιση από το υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο, είτε αυτό αφορά στους άνδρες είτε στο οικογενειακό της περιβάλλον. Η Μέδουσα, ως όμορφο δεκατριάχρονο κορίτσι, καταδικάζεται να παντρευτεί κάποιον άντρα, να πουληθεί και να ζήσει τη ζωή που τις επιβάλουν οι ηθικοί κανόνες της εποχής. Ο πατέρας της αναγκάζεται να την προσφέρει στη θεά Αθηνά, όπως και πολλές άλλες κοπέλες που αρνήθηκαν να δεχτούν μια ζωή καθορισμένη και ανύπαρκτη κάτω από την κυριαρχία ενός αρσενικού. Ως ιέρεια θα έρθει αντιμέτωπη αρκετές φορές με γυναίκες που ζητούν άσυλο στον ναό της θεάς προκειμένου να σωθούν από την ανελέητη μεταχείριση της συζυγικής εστίας. Η Lynn καταπιάνεται με την έμφυλη βία (σωματική, ψυχολογική, οικογενειακή), την ανθρώπινη κακοποίηση αλλά και τον ρόλο της γυναίκας στην αρχαιότητα.
Η Μέδουσα τιμωρείται για μια άνομη πράξη στην οποία εκείνη δεν ενέδωσε ποτέ. Ο βιασμός που υπέστη ήταν η αιτία για να βασανιστεί και να χάσει οτιδήποτε τη δένει με τον κόσμο. Αν και τα χρόνια περνούν, στην ίδια συνθήκη βρίσκεται και η Δανάη. Γίνεται θύμα, αυτή και ο γιος της, του ίδιου της του πατέρα. Η απάνθρωπη εξορία που την εξαναγκάζει δεν δίνει καμιά πιθανότητα επιβίωσης σε εκείνη και το παιδί της. Στα χρόνια που περνούν θα μετατραπεί σε θήραμα ενός αυταρχικού και ακόλαστου βασιλιά που θα την εξαναγκάσει να γίνει γυναίκα του χωρίς να ερωτηθεί.
Το άνομο δημιούργημα της Αθηνάς μάχεται για τη θηλυκή του υπόσταση, γίνεται το σύμβολο του αιώνιου δίπολου, του καλού και του κακού. Αν και θύμα μιας άδικης τιμωρίας, καταφέρνει να υποτάξει τους φόβους της και μετατρέπεται σε έναν κατήγορο του αρσενικού φύλου. Γίνεται ο πόνος της για την άδικη τιμωρία της όπλο; Η μοναξιά και η αποξένωση δημιουργεί ένα τέρας που, ενώ γνωρίζει τη δύναμή του, έρχεται σε ρήξη με την άδικη μοίρα, τιμωρεί και τιμωρείται.
Η Γοργώ στο μυθιστόρημα εξελίσσεται σε μια τραγική φιγούρα που ζει στην αιωνιότητα με τύψεις, σαν θύμα των θεών αλλά και του κόσμου στον οποίο γεννήθηκε, αγανακτεί για το κακό που προξενεί. Η εμφάνιση του Περσέα, ενός ημίθεου, αφού είναι γιος του Δία, φαίνεται στα μάτια της σαν η μοναδική λύση για τη λύτρωσή της. Γνωρίζει πως η κατάρα που καταδιώκει τη χιλιόχρονη ζωή της δεν θα λυθεί παρά μόνο με τη επέμβαση ενός ημίθεου.
Η Lynn δημιουργεί ένα θαυμαστό επίλογο στο μυθιστόρημά της. Η Μέδουσα δέχεται να χάσει τη ζωή της για να λυτρωθεί και να πάψει να κάνει κακό. Οι τελευταίες της στιγμές με τον «δήμιο» της, τον Περσέα, είναι μια συγκλονιστική σκηνή. Ένας διάλογος ανθρώπινος, μια εξομολόγηση που αποκαλύπτει το πραγματικό πρόσωπο της Μέδουσας. Ο Περσέας κατανοεί πως το τέρας που βρίσκεται μπροστά του δεν είναι παρά μια πραγματική ιέρεια που η ανθρώπινή της υπόσταση δεν έπαψε ποτέ να διακατέχει την ψυχή και τις πράξεις της.
Η Μέδουσα είναι ένα μυθιστόρημα που, με αφορμή έναν μύθο τόσο γνώριμο και οικείο παγκόσμια, καταφέρνει να ανατρέξει μία εποχή που η ανθρώπινη φύση ακροβατεί και προσπαθεί να ισορροπήσει στη λογική και στη θεόσταλτη παρέμβαση. Είναι σίγουρο πως οι μύθοι δημιουργήθηκαν από ανθρώπους που θέλησαν να ερμηνεύσουν, να εξηγήσουν όσα η απλή λογική ή οι συνθήκες που βίωναν δεν ήταν ικανές να δώσουν απαντήσεις. Οι μύθοι και οι δοξασίες που έφτασαν ως τον σύγχρονο άνθρωπο κρύβουν μια μαγεία αλλά και μια αλληγορική οπτική που έχει μεγάλο ενδιαφέρον να αξιολογηθεί στο σήμερα. Ο τρόμος, ο φόβος, η αμφιβολία, η απορία και η ανάγκη απαντήσεων μπορούν να δημιουργήσουν μύθους, ιστορίες και παραδόσεις. Να γίνουν ποιήματα, έπη, αγάλματα, ζωγραφιές, Τέχνη και Πολιτισμός.
Μτφ: ΤΑΠΑ ΣΟΦΙΑ
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ
About the Author
