Το κρυμμένο μενταγιόν, Έλλη Μαζωνάκη
Στο «Κρυμμένο μενταγιόν» της Έλλης Μαζωνάκη η Ιστορία συνδέεται με το παρόν με σκοπό να αποκαλυφθεί μια ιστορία αγάπης στην εποχή της ενετοκρατούμενης Κρήτης, τον 14ο αιώνα. Η αναδρομική αφήγηση είναι το λογοτεχνικό στοιχείο που χρησιμοποιεί η συγγραφέας και δημιουργεί μια αίσθηση γοητευτική με σκοπό να κορυφώσει δύο παράλληλες ιστορίες με κοινά χαρακτηριστικά ως προς τον τόπο, τη σκέψη και τα συναισθήματα σε δύο εποχές που απέχουν παρασάγγας η μία από την άλλη.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Η Θάλεια, στο παρόν, είναι μια νέα κοπέλα που χάνει τον άντρα της σε ένα αυτοκινητικό δυστύχημα. Ξαφνικά απομένει μόνη, ενώ στα σπλάχνα της κουβαλάει το παιδί του έρωτά της. Στη Ρόδο, και με την ψυχολογική της κατάσταση κατακερματισμένη, θα φιλοξενηθεί από την αδελφή της. Σε μία από τις βόλτες της στο νησί, θα ανακαλύψει το πορτρέτο της. Μη γνωρίζοντας τον δημιουργό του, θα προσπαθήσει να ανακαλύψει τα ίχνη του. Από τη Ρόδο θα φτάσει στην Σαντορίνη και από κει θα βρεθεί στην Κρήτη, στην Ιεράπετρα, προσπαθώντας να βρει εκείνον που δημιούργησε την προσωπογραφία της. Στους Μεσελέρους, ένα χωριό του Λασιθίου, θα δοθούν οι απαντήσεις για το πρόσωπο που φιλοτέχνησε τον πίνακα.
Ο Φιλόθεος, μοναχός στη μονή Βρυωμένου, είναι εκείνος που δημιούργησε το πορτρέτο. Έτσι θα λυθούν οι απορίες της Θάλειας, αφού ο Φιλόθεος, κατά κόσμον Κώστας, ήταν κάποτε συνεργάτης του άντρα της και δικός της, ο οποίος εξαφανίστηκε ξαφνικά και δεν τον είδαν ποτέ ξανά. Ο Φιλόθεος θα φιλοξενήσει στο μοναστήρι τη Θάλεια η οποία βρίσκει γαλήνη και ηρεμία στο ερημικό μοναστήρι. Η μονή Βρυωμένου όμως κρύβει ένα μυστικό που θα αποκαλύψει ο Φιλόθεος στη Θάλεια. Ένα χρυσό μενταγιόν της Παναγίας, με περίτεχνη αλυσίδα, και ένα ρολό δεμένο με κορδόνι, που περιέχει την ιστορία μιας κοπέλας από τον 14ο αιώνα.
Η ιστορία της Ντονάτας Γκραντονίκο θα γίνει η παράλληλη αφήγηση στο «Κρυμμένο μενταγιόν». Η τραγική της ιστορία θα καταλήξει στη μονή Βρυωμένου. Εκεί που όλα ξεκινούν και όλα τελειώνουν για τις δύο ηρωίδες. Τη Θάλεια από το παρόν και την Ντονάτα από το παρελθόν.
Η Έλλη Μαζωνάκη θα χρησιμοποιήσει το ιστορικό στοιχείο, εκείνο που καθόρισε τη ζωή και την πορεία της Ντονάτας. Η Επανάσταση του Αγίου Τίτου, το 1363, θα διαμορφώσει την ιστορία της ηρωίδας. Η αγάπη της για τον σύζυγό της, Αλέξιο Καλλέργη, θα την οδηγήσει σε μια ζωή μαρτυρική, αλλά πάντα με την ελπίδα πως θα βρεθεί ξανά μαζί του. Από τα κελιά και την κακομεταχείριση στον Χάνδακα, θα βρεθεί στη Βενετία, στο παλάτσο του Δόγη και θα πέσει θύμα των άρρωστων διαθέσεων του γιου του. Έχοντας πάντα την ελπίδα πως θα συναντήσει και πάλι τον αγαπημένο της άντρα θα καταφέρει, με τη βοήθεια του Ιωσήφ, απεσταλμένου του αυτοκράτορα του Βυζαντίου στη Βενετία, να φτάσει στην Κρήτη. Η Ντονάτα θα ζήσει τις τελευταίες της στιγμές μαζί με τον μοναχό Ιωσήφ στο ίδιο μοναστήρι που στο παρόν γίνεται το σημείο δράσης για τη Θάλεια και τον Φιλόθεο.
Η Έλλη Μαζωνάκη δημιουργεί τραγικούς χαρακτήρες με κοινά στοιχεία την αγάπη, τα βαθιά και έντονα συναισθήματα που, αν και εκφράζονται και γίνονται κομμάτι των ηρώων δεν μπορούν ποτέ να τελεσφορήσουν. Εξυμνεί τη δύναμη της αγάπης, την αυτοθυσία και την κυρίαρχη θέση που διέπουν στις ανθρώπινες πράξεις τα δυνατά συναισθήματα. Δημιουργεί έναν ιστορικό καμβά με πραγματικά πρόσωπα τα οποία εμπλέκονται με τον μύθο με αποτέλεσμα να ζωντανεύει μια εποχή μακριά από τη σύγχρονη πραγματικότητα αλλά με τόσα πολλά κοινά και ανεξίτηλα στοιχεία που δεν χάνουν ποτέ την αξία και την ερμηνεία τους.
Οι μόνες παρατηρήσεις που ίσως θα ήθελαν μια καλύτερη έρευνα αφορούν κάποια ιστορικά στοιχεία που δεν αποτελούν γνωρίσματα της εποχής που διαδραματίζεται η ιστορία στο «Κρυμμένο μενταγιόν». Στην ενετοκρατούμενη Κρήτη τον 14ο αιώνα δεν υπήρχαν κολίγοι αλλά βιλάνοι, χαρακτηριστική κοινωνική ομάδα που προερχόταν από αγρότες είτε ελεύθερους είτε κάτω από το καθεστώς του φεουδάρχη. Επίσης, όταν ο Ιωσήφ έφτασε στο μοναστήρι με την Ντονάτα δεν θα μπορούσαν ποτέ να καλλιεργήσουν πατάτες, αφού η καλλιέργεια της πατάτας ήρθε στην Ελλάδα μετά την Ελληνική Επανάσταση.
Το «Κρυμμένο μενταγιόν» είναι ένα ζωντανό και δυνατό μυθιστόρημα που δίνει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να γνωρίσει μια συγκεκριμένη ιστορική εποχή υπό το φως μιας δυνατής και αιώνιας αγάπης, όπως επίσης να νιώσει με συγκίνηση την αξία των ανθρώπινων σχέσεων και το σθένος που περιέχουν όλα τα αληθινά και επίγεια συναισθήματα.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΜΙΝΩΑΣ
About the Author
