Άνθρωπποι και ποντίκια, Τζον Στάινμπεκ
Το εμβληματικό έργο του Τζον Στάινμπεκ, ΆΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΠΟΝΤΙΚΙΑ είναι ένα βιβλίο που αγγίζει το μυαλό και εσύ καλείσαι να λύσεις την πολυπλοκότητα ή την απλότητά του κι αυτό είναι ένα παιχνίδι του νου…
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Οι ήρωες του βιβλίου ζουν την εποχή του Μεσοπολέμου, στην Καλιφόρνια, στην Αμερική. Είναι ο γιγαντόσωμος κι απλοϊκός Λένι και ο μικρόσωμος κι έξυπνος Τζορτζ, που περιπλανώνται από τόπο σε τόπο, αναζητώντας δουλειά. Ο Λένι δεν μπορεί να ξεχωρίσει το σωστό απ’ το λάθος και το χαρακτηριστικό του είναι πως του αρέσει ν’ αγγίζει τα απαλά πράγματα -τη γούνα ενός ζώου, τα μαλλιά μιας κοπέλας. Οι δύο αταίριαστοι, αλλά αχώριστοι φίλοι πιάνουν δουλειά σ’ ένα αγρόκτημα, και εκεί, με αφορμή την όμορφη γυναίκα του μοχθηρού Κέρλι, που είναι ο γιος του αφεντικού, μια τραγωδία ξετυλίγεται.
Η ιστορία οριοθετείται σε μία πολύ δύσκολη εποχή, αυτή του Οικονομικού Κραχ και των καταιγίδων της σκόνης που έπληξαν τις αμερικανικές πολιτείες, με αποτέλεσμα να αφανιστούν σχεδόν όλες οι καλλιέργειες της χώρας. Οι ήρωες της ιστορίας αντικατοπτρίζουν τη σκέψη και την κατάσταση ενός λαού που χάνει τα όνειρά του, τα σχέδια του, το δικαίωμα που πίστευαν πως είχαν στο όνειρο. Μέσα σε ένα περιβάλλον, που εκτυλίσσεται το έργο, αυτό της απελπισίας, της μοναξιάς, του καιροσκοπισμού, του ρατσισμού, ένα φαιό και μαύρο πλαίσιο, η φιλία, η ανιδιοτέλεια και η αλληλεγγύη, φαντάζουν ως οι μόνοι τρόποι για να τα καταφέρει ο άνθρωπος. Το Άνθρωποι και Ποντίκια αποτελεί ένα κλασικό έργο της Λογοτεχνίας ακριβώς επειδή δε χάνει ποτέ το επίκαιρο και το πραγματικό της κάθε κοινωνίας, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Μια σύγχρονη ανάγνωση ερμηνεύει με τρόπο εξαιρετικά ρεαλιστικό και διαχρονικό τη θλιβερή στατικότητα της κοινωνίας και την αγωνιώδη και συγκινητική προσπάθεια των μελών της να συνεχίζουν να ελπίζουν, να αγαπούν, να ονειρεύονται και να πιστεύουν.
Όλοι οι χαρακτήρες της ιστορίας έχουν την ιδιότητα να αντικατοπτρίζουν τη σύγχρονη κοινωνία. Ο λόγος τους είναι σκληρός και πονεμένος, σε κάθε στιχομυθία τους διαφαίνεται η πίκρα και η απογοήτευση για ό, τι βιώνουν, κρίνουν το κοινωνικό σύστημα, αλλά δεν προσπαθούν να το εκμηδενίσουν. Θα μπορούσαν να είναι διάλογοι σημερινών ανθρώπων, ίσως και γι΄ αυτό ο Στάινμπεκ χαρακτηρίστηκε ως ένας από τους εκπρόσωπους του ρεαλισμού στη γραφή του.
Το Άνθρωποι και Ποντίκια, βάζοντας κάποια όρια στη σκέψη για την πραγματική του ιδέα, θα μπορούσε να είναι ένας ύμνος στη φιλία. Μια πολύ συγκινητική ιστορία για την ανάγκη του ανθρώπου να ονειρεύεται, να σκέφτεται ελεύθερα και να ελπίζει σε αυτό που ο καθένας θεωρεί δικό του όνειρο. Η γνήσια φιλία είναι ένα λαμπρό παράδειγμα για το δικαίωμα στη ζωή και στην αγάπη σε έναν κόσμο στον οποίο κυριαρχεί η αποξένωση, το κακό και η αδικία.
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ σελ. 107
«Ο Λένι είπε: “Πες πώς θα ‘ναι όταν θα ‘χουμε τη γη μας”.
Ο Τζορτζ αφουγκραζόταν ν’ ακούσει τους μακρινούς ήχους. Για μια στιγμή πήρε ύφος ανθρώπου πρακτικού και μεθοδικού. “Κοίτα πέρα απ’ το ποτάμι, Λένι, και θα σου πω ώστε σχεδόν να το δεις”. Ο Λένι γύρισε το κεφάλι του και κοίταξε προς την αντίπερα όχθη της λίμνης και ψηλά προς τις σκοτεινιασμένες πλαγιές των Γκάμπιλαν. “Θα ‘χουμε λίγη γη” άρχισε ο Τζορτζ. Έβαλε το χέρι στην πλαϊνή του τσέπη κι έβγαλε το λούγκερ του Κάρλσον».
Ο Στάινμπεκ γεννήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1902, στο Σαλίνας, στην Καλιφόρνια και τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας για αυτό του το έργο, το 1962. Ο ίδιος, όταν πήρε το βραβείο είπε μία σπουδαία φράση: «Ο ίδιος ο άνθρωπος έχει καταστεί η μεγαλύτερή μας απειλή και η μοναδική μας ελπίδα». Ίσως αυτή η φράση περικλείει όλη την αλήθεια αλλά και το χρέος του κάθε ανθρώπου. Να διαλέξουμε αν θέλουμε να γίνουμε ελπίδα ή απειλή…
About the Author
8 thoughts on “Τζον Στάινμπεκ, Άνθρωποι και ποντίκια: Σκέψεις και παραλληλισμοί”
Comments are closed.