Ροδώπις
𝜯𝝄 𝝅𝜶𝝆𝜶𝝁ύ𝜽𝜾 𝝉𝜼ς 𝜮𝝉𝜶𝝌𝝉𝝄𝝅𝝄ύ𝝉𝜶ς 𝜺ί𝝂𝜶𝜾 𝝅𝜶𝝈ί𝜸𝝂𝝎𝝈𝝉𝝄 𝝈𝜺 ό𝝀𝝄𝝊ς. 𝜠𝜿𝜹ό𝜽𝜼𝜿𝜺 𝝅𝝆ώ𝝉𝜶 𝝉𝝄 1634 𝜶𝝅ό 𝝉𝝄𝝂 𝑮𝒊𝒂𝒎𝒃𝒂𝒕𝒕𝒊𝒔𝒕𝒂 𝑩𝒂𝒔𝒊𝒍𝒆 𝜿𝜶𝜾 𝝉𝝄 1697 𝜶𝝅ό 𝝉𝝄𝝂 𝜮𝜶𝝆𝝀 𝜫𝜺𝝆ώ. 𝜪𝜾 𝜶𝜹𝜺𝝀𝝋𝝄ί 𝜞𝜿𝝆𝜾𝝁 𝝉𝝄 έ𝜿𝜶𝝂𝜶𝝂 𝜺𝝊𝝆έ𝝎ς 𝜸𝝂𝝎𝝈𝝉ό, 𝝉𝝄 1812, 𝜿𝜶𝜾 έ𝝁𝜺𝝀𝝀𝜺 𝝂𝜶 𝜶𝜸𝜶𝝅𝜼𝜽𝜺ί 𝜶𝝅ό ό𝝀𝝄𝝂 𝝉𝝄𝝂 𝜿ό𝝈𝝁𝝄 𝜿𝜶𝜾, 𝜶𝜿ό𝝁𝜶 𝜿𝜶𝜾 𝝈ή𝝁𝜺𝝆𝜶, 𝝂𝜶 𝜺ί𝝂𝜶𝜾 𝝈𝝉𝜾ς 𝜿𝜶𝝆𝜹𝜾ές 𝝅𝝄𝝀𝝀ώ𝝂 𝝅𝜶𝜾𝜹𝜾ώ𝝂. 𝜮𝝉𝝄𝜾𝝌𝜺ί𝜶 𝝉𝝄𝝊 𝝅𝜶𝝆𝜶𝝁𝝊𝜽𝜾𝝄ύ 𝝊𝝅ά𝝆𝝌𝝄𝝊𝝂 𝝈𝜺 𝝁ύ𝜽𝝄𝝊ς 𝝉𝜼ς 𝜶𝝆𝝌𝜶𝜾ό𝝉𝜼𝝉𝜶ς, 𝜶𝝅ό 𝝉𝜼 𝝆𝝎𝝁𝜶ϊ𝜿ή 𝜺𝝅𝝄𝝌ή 𝝁έ𝝌𝝆𝜾 𝝉𝜼𝝂 𝜥ί𝝂𝜶 𝝉𝝄𝝊 9𝝄𝝊 𝜶𝜾. 𝝁.𝜲. 𝜮𝝉𝜼𝝂 𝜶𝝆𝝌𝜶ί𝜶 𝜠𝝀𝝀ά𝜹𝜶 𝝀𝝄𝜾𝝅ό𝝂, 𝜿𝜶𝜾 𝜶𝝆𝜸ό𝝉𝜺𝝆𝜶 𝝈𝝉𝜼𝝂 𝜜ί𝜸𝝊𝝅𝝉𝝄, 𝝊𝝅ά𝝆𝝌𝜺𝜾 έ𝝂𝜶 𝝅𝝆ό𝝈𝝎𝝅𝝄, 𝝅𝝄𝝊 𝜽𝜺𝝎𝝆𝜺ί𝝉𝜶𝜾 𝜼 «𝝅𝝆ό𝜸𝝄𝝂𝝄ς» 𝝉𝜼ς 𝜮𝝉𝜶𝝌𝝉𝝄𝝅𝝄ύ𝝉𝜶ς 𝜿𝜶𝜾 𝜶𝝆𝜿𝜺𝝉𝝄ί 𝜺ί𝝂𝜶𝜾 𝜶𝝊𝝉𝝄ί 𝝅𝝄𝝊 𝝊𝝅𝝄𝝈𝝉𝜼𝝆ί𝜻𝝄𝝊𝝂 𝝅𝝎ς 𝝉𝝄 𝜹𝜾ά𝝈𝜼𝝁𝝄 𝝅𝜶𝝆𝜶𝝁ύ𝜽𝜾 έ𝝌𝜺𝜾 𝝉𝜾ς 𝝆ί𝜻𝜺ς 𝝉𝝄𝝊 𝝈𝝉𝝄𝝂 𝜷ί𝝄 𝜿𝜶𝜾 𝝉𝜼𝝂 𝝅𝝄𝝀𝜾𝝉𝜺ί𝜶 𝝉𝜼ς 𝜬𝝄𝜹ώ𝝅𝜾𝜹𝜶ς, 𝝉𝜼ς 𝜬𝝄𝜹𝝄𝝁ά𝜸𝝄𝝊𝝀𝜼ς…
𝜢 𝜾𝝈𝝉𝝄𝝆ί𝜶 𝝉𝜼ς 𝜬𝝄𝜹ώ𝝅𝜾𝜹𝜶ς 𝜽𝜶 𝝈𝜶ς 𝜸𝝄𝜼𝝉𝜺ύ𝝈𝜺𝜾. 𝜠ί𝝂𝜶𝜾 𝝅𝝆𝜶𝜸𝝁𝜶𝝉𝜾𝜿ά 𝝈𝜶𝝂 𝝅𝜶𝝆𝜶𝝁ύ𝜽𝜾…
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Η ιστορία μιας γυναίκας φημισμένης κατά τους αρχαίους χρόνους, όπου εμφανίζεται με ιστορικές μαρτυρίες στο παρελθόν, είναι ίσως εκείνη που αποτέλεσε την αρχή για το πιο διάσημο παραμύθι του κόσμου. Η Σταχτοπούτα υπήρξε μια από τις πιο διάσημες σκλάβες- εταίρες του αρχαίου κόσμου και το όνομά της ήταν Ρόδωπις. Ιστορικοί της εποχής την αναφέρουν, όπως ο Ηρόδοτος, ο Στράβων, ο Πλούταρχος, ο Αθήναιος και ο Κλαύδιος Αιλιανός.
Το «Ροδώπις» ήταν το παρωνύμιο της, λόγω των ροδαλών μάγουλων της και της λευκής της επιδερμίδας. Το Ροδώπις σημαίνει ροδομάγουλη. Το αρχικό της όνομα ήταν Δωρίχα και καταγόταν από τη Θράκη. Ο Ηρόδοτος αναφέρει πως τον 5ο αιώνα π.Χ. έζησε μια πανέμορφη κοπέλα, ξανθιά, λευκόδερμη με πράσινα μάτια, εκπάγλου καλλονής, η οποία μάλλον ήταν εταίρα. Η Ροδώπις αιχμαλωτίστηκε και πουλήθηκε ως σκλάβα στην Αίγυπτο. Στο ταξίδι μάλιστα που έκανε προς τη χώρα του Νείλου συνταξίδεψε με τον Αίσωπο. Ο ίδιος την αναφέρει σε κάποιες από τις καταγραφές του.
Εκείνος όμως που στην πραγματικότητα άφησε τη μαρτυρία του για τη Ρόδωπις ήταν ο Στράβωνας, Μάλιστα, στην αφήγησή του στα «Γεωγραφικά», βιβλίο 17, περιγράφει λεπτομερώς το παραμύθι της Σταχτοπούτας των αδελφών Γκριμ.
Διηγούνται την υπέροχη ιστορία ότι, ενώ έκανε μπάνιο, ένας αετός άρπαξε ένα από τα σανδάλια της από την υπηρέτριά της και το μετέφερε στη Μέμφιδα. Και ενώ ο βασιλιάς απέδιδε δικαιοσύνη στον ανοιχτό αέρα, ο αετός, όταν έφτασε πάνω από το κεφάλι του, πέταξε το σανδάλι στην αγκαλιά του. Και ο βασιλιάς, συγκλονισμένος τόσο από το όμορφο σχήμα του σανδαλιού όσο και από την παραδοξότητα του γεγονότος, έστειλε άντρες σε όλες τις κατευθύνσεις στη χώρα αναζητώντας τη γυναίκα που φορούσε το σανδάλι. Και όταν βρέθηκε στην πόλη Ναύκρατις μεταφέρθηκε στη Μέμφιδα [και] έγινε σύζυγος του βασιλιά
Στην Αίγυπτο, λοιπόν, αγοράζεται στο λιμάνι της Ναυκράτης, από έναν πλούσιο και ευγενή έμπορο που την παίρνει στο ανάκτορό του. Το πλούσιο σπιτικό του υπηρετούσαν πολλές δούλες από την Αφρική, που όμως ζήλευαν την ξεχωριστή ομορφιά της Ρόδωπις και την κακομεταχειρίζονταν. Εκείνη, καλή και ήσυχη, τραγουδούσε στα ζώα και τα φρόντιζε, δεν παραπονέθηκε ποτέ στον αφέντη της για τη συμπεριφορά των άλλων γυναικών. Ο αφέντης της, όμως, την είδε να χορεύει και να τραγουδά ξυπόλητη στις όχθες του Νείλου. Τότε, της χάρισε ένα ζευγάρι δερμάτινα σανδάλια με χρυσά τελειώματα.
Την Αίγυπτο βασιλεύει ο Φαραώ Άμασις (570-536π.Χ.) , ο οποίος βρισκόταν στη Μέμφιδα και αποφασίζει να διοργανώσει μια μεγάλη γιορτή. Ο Ρόδωπις, στεναχωρημένη που δεν θα παρευρεθεί στον μεγάλο χορό, κάθεται θλιμμένη στις όχθες του Νείλου. Τότε, ο θεός Ώρος με τη μορφή γερακιού κλέβει το ένα της σανδάλι και το μεταφέρει ως την Μέμφιδα, πετώντας το στα πόδια του Φαραώ. Ο βασιλιάς πιστεύει πως βρίσκεται μπροστά σε έναν θεϊκό οιωνό. Αγγελιοφόροι ταξιδεύουν σε όλη την Αίγυπτο προκειμένου να βρουν την κάτοχο του σανδαλιού. Όταν φτάνουν στην πόρτα του εμπόρου, οι σκλάβες αντιδρούν. Όμως το σανδάλι ταιριάζει με το πόδι της Ρόδωπις, που έχει στην κατοχή της το άλλο σανδάλι. Όλοι στο σπίτι πιστεύουν πως η σκλάβα δεν μπορεί να παντρευτεί τον Φαραώ, λόγω της κοινωνικής τάξης στην οποία βρίσκεται. Είναι μια Ελληνίδα δούλα. Τότε, σύμφωνα με τον Στράβωνα, ο Φαραώ φαίνεται να λέει: πως η Ρόδωπις είναι ««πιο Αιγύπτια από όλες τις Αιγύπτιες, καθώς έχει πράσινα μάτια σαν τον Νείλο, ξανθά μαλλιά σαν το χρώμα του πάπυρου και λευκό ροζ δέρμα σαν τα χρώματα του λουλουδιού του λωτού».
Η αλήθεια είναι πως αυτή την εκδοχή υιοθέτησε και ο Κλαύδιος Αιλιανός, ενώ ο Πλούταρχος ,στα «Ηθικά», αναφέρει την έντονη κριτική της Σαπφούς προς τον αδερφό της Χάραξο, που βαθιά ερωτευμένος με τη Ρόδωπη , εξανεμίζει όλα του πλούτη. Επίσης ο Αθηναίος γράφει για τη Ροδώπις, χαρακτηρίζοντάς την ως μια διάσημη εταίρα της Αιγύπτου, που έζησε από τα κάλλη της και τα μυθικά της πλούτη. Το βέβαιο είναι πως η διάσημη εταίρα υπήρξε ως ιστορικό πρόσωπο και ο βίος της προκάλεσε τον μύθο γύρω από το όνομά της.
Η ιστορία της Σταχτοπούτας έχει πολλές ρίζες. Η ιστορία της νεαρής ηρωίδας, που άδικα εξαναγκάστηκε σε δουλεία, η οποία ανήλθε σε βασιλικό θρόνο, ειπώθηκε αιώνες πριν στην Κίνα, κατά τη διάρκεια της Δυναστείας Τανγκ (618-907 μ.Χ.) στην ιστορία του Για Σεν. Εκεί, η κακιά μητριά και η θετή αδερφή σκοτώνουν τους φίλους των ζώων του Γιε Σεν, αλλά στο τέλος καταστρέφονται και το κορίτσι κερδίζει το χέρι του βασιλιά. Η πρώτη ευρωπαϊκή εμφάνιση πάντως είναι το παιδικό βιβλίο του Basile, Il Pentamerone , το 1634 μ.Χ. το οποίο περιελάμβανε την ιστορία La Gatta Cenerentola (Η Γάτα Σταχτοπούτα).
About the Author
