Η ταινία του Ζυλ Ντασέν «Ποτέ την Κυριακή», αν κι έχει μια ιστορία που ενέπνευσε πολλούς δημιουργούς, είναι η γνωστή σε όλους ιστορία του «Πυγμαλίωνα», αποτέλεσε ορόσημο, σταθμό στον ελληνικό κινηματογράφο. Ο Ντασέν προσπάθησε να ενσωματώσει -και τα κατάφερε- την ελληνική ψυχή και την δυναμική κι ελεύθερη ιδιοσυγκρασία του χαρακτήρα του Έλληνα που αντιστέκεται σε οτιδήποτε αλλοιώνει τη φύση του. Στις 16 Απριλίου του 1961, ο Μάνος Χατζιδάκις παίρνει το Όσκαρ για το τραγούδι της ταινίας «Τα παιδιά του Πειραιά», που γίνεται γνωστό και αγαπημένο σε όλον τον κόσμο.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
ΠΟΤΕ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΉ
Μια πόρνη του Πειραιά, η Ίλια, είναι η πρωταγωνίστρια γης Ιστορίας. Μια γυναίκα ελεύθερη, απαγκιστρωμένη από δεσμά που της περιορίζουν τις σκέψεις, τις πράξεις και τις επιθυμίες της. Δεν μοιάζει με καμία από τις πόρτες του λιμανιού. Είναι ανυπόταχτη, μια ψυχή αλήτισσα, διώχνει μακριά της οτιδήποτε άσχημο, υμνεί τη χαρά της ζωής, την ανεξάρτητη ψυχή της, τον κόσμο που έχει φτιάξει μόνη της και χαίρεται μέσα σε αυτόν. Διαλέγει η ίδια τους πελάτες της και έχει έναν κανόνα που ποτέ δεν καταπατά: δεν δουλεύει «Ποτέ την Κυριακή».
Στη ζωή της θα εμφανιστεί ο Τόνιο, ένας ιταλοκερκυραίος, και η Ίλια θα γοητευτεί από εκείνον. Όταν ο Τόνιο όμως προσπαθήσει να την αποτραβήξει από τη ζωή που επέλεξε η ίδια και να την βάλει στα καλούπια της ηθικής και άμεμπτης ζωής, η Ίλια θα αντιδράσει. Στην Ελλάδα θα βρεθεί ο Χόμερ, ένας Αμερικανός ερασιτέχνης φιλόσοφος. Ο Χόμερ είναι ένας φιλέλληνας που αναζητάει τον χαμένο αρχαίο πολιτισμό που έχει χαθεί στο πέρασμα των χρόνων.
Ο Χόμερ δεν αναζητά την αρχαιοελληνική κατάρρευση σε ιστορικούς, κοινωνικούς ή πολιτικούς λόγους. Για εκείνον η ερμηνεία κρύβεται σε πιο κρυμμένους προσωπικούς λόγους που διατίθεται να εξερευνήσει. Όταν γνωρίζει την Ίλια την Ελληνίδα γοητεύεται. Αναρωτιέται πώς αυτό το πλάσμα έχει επιλέξει αυτή τη ζωή. Βάζει σκοπό να αλλάξει την ωραία Ελληνίδα. Να της εμφυσήσει τις αξίες της ελληνικής Φιλοσοφίας, να της διδάξει όσα θεωρεί πολύτιμα και σημαντικά της χώρας που αγάπησε.
Η Ίλια, καταλαβαίνοντας τον σκοπό του Χόμερ, αντιστέκεται σε κάθε προτροπή του. Δεν έχει σκοπό να αλλάξει την κοσμοθεωρία που έχει δημιουργήσει ούτε να πουλήσει την ελεύθερη ψυχή της.Ο Χόμερ επιμένει και έρχεται σε σύγκρουση με τον εχθρό της Ίλιας που θέλει να αλλάξει την κατάσταση με τις πόρνες του λιμανιού. Για να φέρει την Ίλια στον δρόμο που εκείνος θεωρεί ιδανικό ξοδεύει όλα του τα χρήματα.
Όταν το μαθαίνει η Ίλια όλα όσα συμβαίνουν επαναστατεί. Μαζεύει όλες τις πόρνες με ένα δικό της « μανιφέστο» που αφορά την ελεύθερη βούληση και τις παρασύρει σε ένα ξέφρενο πανηγύρι που εκφράζει όλα όσα αποτελούν τη ζωή ττης.
Ο Ντασέν δημιουργεί μια αλληγορική ταινία που συμβολίζει τον ελληνικό χαρακτήρα, την ελληνική ψυχή, το πνεύμα που διακατέχει και πορεύεται για αιώνες μαζί με τον ελληνικό λαό. Η Μελίνα Μερκούρη, στον ρόλο της Ίλιας, προσωποποιεί την Ελλάδα, ενώ ο Τόνιο, ο Γιώργος Φούντας και ο Χόμερ, ο Ζυλ Ντασέν, όλες τις ξένες δυνάμεις που προσπαθούν να αλλάξουν τη φύση και τον χαρακτήρα του ελληνικού λαού. Εκείνος αντιστέκεται, πετάει από πάνω του καθετί που έρχεται σε αντίθεση με την αλήθεια του και υπερασπίζεται όσα τον διαφοροποιούν και του δίνουν ταυτότητα.
To “Ποτέ την Κύριακη”, το 1960 ήταν υποψήφια ταινία για τον “Χρυσό Φοίνικα”, ωστόσο κέρδισε το βραβείο πρώτου Γυναικείου Ρόλου που απονεμήθηκε στην Μελίνα Μερκούρη, η οποία μοιράστηκε το βραβείο με τη Ζαν Μορό του Μοντεράτο Καντάμπιλε. Το 1961, η ταινία ήταν υποψήφια για 5 Όσκαρ, μεταξύ των οποίων για τον Πρώτο Γυναικείο Ρόλο για τη Μελίνα Μερκούρη (βραβείο το οποίο έχασε από την Ελίζαμπεθ Τέιλορ. Το βραβευμένο «Τα παιδιά του Πειραιά» είναι ένα το πιο πολυδιασκευασμένα τραγούδια.
ΚΑΙ ΛΙΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΊΕΣ ΓΙΑ ΤΟ «ΠΟΤΕ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ»
• Το «Ποτέ την Κυριακή» έγινε μια διάσημη ταινία στην Αμερική. Το 1967 μεταφέρθηκε στο Μπροντγουαίη διασκευασμένο σε μιούζικαλ με τον τίτλο «Ίλια ντάρλινγκ». Τον ρόλο του Τόνιο υποδύθηκε ο Νίκος Κούρκουλος.
• Ο Ζυλ Ντασέν έπαιξε τον ρόλο του Χόμερ γιατί δεν υπήρχαν χρήματα για άλλον ηθοποιό.
• Η μεγάλη φήμη του τραγουδιού του Χατζιδάκι ενόχλησε τόσο πολύ τον συνθέτη που πούλησε τα δικαιώματα από τη μουσική της ταινίας. Μάλιστα, με το ποσό που κέρδισε…έφτιαξε τα δόντια του.
• Η ταινία, ελληνοαμερικανικής παραγωγής κόστισε 151.000 δολάρια. Τα εισιτήρια που έκοψε ανέρχονται στο ποσό των 8.000.000 δολαρίων παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα έκοψε 184.524 εισιτήρια.
About The Author
