Είχα κάποτε διαβάσει ένα βιβλίο και είχα σημειώσει μια φράση του. «Κανείς δεν μπορεί να αφαιρέσει από τον άλλο την ταυτότητα της αυθεντικότητας εφόσον τη διαθέτει». Βρίσκω πολύ σπουδαία αυτή τη φράση, γιατί χαρακτηρίζει όλους τους αυθεντικούς ανθρώπους, που οι πράξεις τους αποτελούν «γέννα» του χαρακτήρα τους. Στη δε περίπτωση της συγγραφής ακόμα περισσότερο, γιατί τότε το αποτέλεσμα έχει μορφή εξομολογητική και ειλικρινή, σίγουρα μοναδική, όπως είναι και ο κάθε άνθρωπος. Αναρωτιέμαι πόσο όμορφο θα ήταν να είχαμε κάθε μέρα την προκλητική δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε τη μοναδικότητα και την αυθεντική πλευρά του κάθε ανθρώπου, χωρίς να χρειάζεται να την ανακαλύψουμε πίσω από δεύτερες σκέψεις και χρονοβόρες διαδικασίες επαναπροσδιορισμού.
Σήμερα λοιπόν, θέλω να γράψω για ένα μυθιστόρημα μοναδικό -εγώ το είχα αγαπήσει πολύ και ακόμα έχει θέση στην καρδιά μου, κι ας έχουν περάσει χρόνια πολλά από τότε που το διάβασα. Το κρατάω στα χέρια μου και η ημερομηνία που γράφω είναι 05/05/1997. Είναι αστεία η εμμονή που είχα πάντοτε να γράφω το όνομα μου και την υπογραφή μου στα βιβλία μου, μαζί με την ημερομηνία που τα αγόρασα. Ίσως τελικά να είμαι άνθρωπος κτητικός, και η σχέση μου με τον χρόνο να είναι τόσο άστατη που πρέπει να τον οριοθετώ σε κάθε πράξη μου -λες και έχει σημασία να οριοθετείς τον χρόνο. Τέλος πάντων. Το βιβλίο είναι από τις εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ, και θα σου γράψω λίγες γραμμές για το θέμα του, όμως, πρώτα, θα σου αναφέρω το οπισθόφυλλο του βιβλίου, το οποίο πιστεύω πως είναι το πιο όμορφο και μοναδικό οπισθόφυλλο που έχω διαβάσει. Στο αντιγράφω λοιπόν.
«Να την λοιπόν τη Συβαρίτισσά μου έτοιμη να την αγαπήσετε όπως και γω. Την κυοφορούσα τρία χρόνια και είκοσι επτά αιώνες ώσπου την είδα να γεννιέται στους κήπους της Σύβαρης. Κείνης της αποικίας των Αχαιών από τις πρώτες που αναστήθηκαν στα νότια της Ιταλίας γύρω στα 725 π.Χ. Μια πόλη-κράτος πάμπλουτη, δημοκρατική, με ειρηνόφιλη συνείδηση κι ευτυχισμένο λαό. Πόλη λιχούδα, λαίμαργη, φιλήδονη, φιλόμουση, γεμάτη σεβασμό για την ελευθερία των ανθρώπων και τους πολίτες γεμάτους σεβασμό για τον πλησίον τους. Εκεί ανακάλυψα την πάναγνη της ελευθερίας Ελένη ασημάδευτη ακόμη, πριν την καταχωρίσει ο Ησίοδος στους ένοχους γιατί γεννήθηκε γυναίκα. Ανέγγιχτη από τη μισαλλοδοξία του αντρικού ρατσισμού γιατί αυτή γεννά. Πριν ο φονικός Δράκων καταδικάσει την αυτοδιάθεση του σώματός της βαφτίζοντάς την μοιχεία και πλαστογραφηθεί η πολυγαμική Πηνελόπη με τους σαράντα εραστές στην ανέραστη υφάντρα του έπους».
Η Ελένη είναι το πιο ανατρεπτικό και αβόλευτο πλάσμα-ήρωας βιβλίου. Προέρχεται από μια οικογένεια με έναν πατέρα αυταρχικό και σκληρό, τον Μιχαήλ, αν και δεν είναι σίγουρο ποιος είναι ποιο αυταρχικός. Ο Μιχαήλ ή η υποταγμένη μάνα, η Ισμήνη που, λόγω της άσχημης συμβίωσης με τον άντρα της, γίνεται κέρβερος και χειρότερη σκύλα από τον άντρα της για τα παιδιά της; Η ζωή της Ελένης είναι το θέμα αυτού του βιβλίου. Μιας κοπέλας, γυναίκας ανυπότακτης, που ζει τη ζωή της στο έπακρο. Είναι η Συβαρίτισσα, της Λιλής Ζωγράφου. Θα μπορούσα να παροτρύνω τους ανθρώπους που δεν την έχουν διαβάσει να το κάνουν. Πρόκειται να ανακαλύψουν τον πιο ολοκληρωμένο ήρωα ή τις πιο κρυφές μύχιες σκέψεις και εκφάνσεις του χαρακτήρα τους, μέσα από έναν τόσο καθαρό καθρέφτη των ανθρώπων που συμβιώνουμε ή ερχόμαστε σε επαφή που θα συγκλονιστούν.
Εμπεριέχονται στην ιστορία τα πάντα. Τραγικότητα, κοινωνικό σχόλιο, χιούμορ, ιστορικές αναφορές και έρωτας βέβαια. Οι ήρωες της όλοι ταλαιπωρούνται, μαρτυρούν και βασανίζονται. Άλλος από πάθος, άλλος από έρωτα, άλλος από μοναξιά, κάποιος απ’ τη ζωή, κι άλλος απ’ τους εσωτερικούς του δαίμονες. Είναι άνθρωποι απλοί, που δε ζητούν παρά μόνο να υπάρχουν. Κάποιοι υποταγμένοι στη μοίρα τους κι άλλοι αποφασισμένοι να την αλλάξουν. Και μέσα σε αυτήν την ανθρώπινη τοιχογραφία υπάρχει και η Ελένη. Που γεννιέται, μεγαλώνει, ζει τον πόνο, επαναστατεί, ακουμπά τον θάνατο και βρίσκει τη ζωή. Η ζωή της ένα μικρό έπος, με τα τραγικά και τα ωραία της, με τον πόνο και τις χαρές της, παρασύρει τον αναγνώστη μέσα από ένα ταξίδι ταύτισης και αναγνωρισιμότητας. Άλλοτε έχοντας τον ρόλο της αφηγήτριας κι άλλοτε της πρωταγωνίστριας, κινεί με μαεστρία τα νήματα, και πλέκει έναν μύθο ανυπέρβλητο. Η συγγραφέας νιώθει πολλή αγάπη γι’ αυτήν την ηρωίδα της. Ίσως γιατί είναι η ίδια και γι΄ αυτό πρέπει να την κανακέψει όσο δεν κατάφεραν ποτέ να την κανακέψουν οι άλλοι.
«Πόσα σου χρωστάω, Ελένη! Ακόμη και να συμφιλιωθώ με τον εαυτό μου πέτυχες και να μην τον θεωρώ χειρότερο από πολλούς. Σκέψου να μου έλεγε κανείς, τότε που ήθελα να αυτοκτονήσω, να προτιμήσω να παντρευτώ, που ο αυτοσεβασμός μου είχε λιώσει σαν το χιόνι.. Τώρα το αποφάσισα με τον εγωισμό και το τουπέ που μου ανέστησες. Το ζωτικό είναι να μην υποταχτώ, συνήθιζες να λες, σε οτιδήποτε, απλώς και μόνο γιατί το θεωρούν οι άλλοι σωστό. Κι εγώ αποφάσισα να παντρευτώ για μένα, Ελένη, για τη δική μου ξεκούραση, για ν΄ αναπαυτώ. Όχι μόνο γιατί η ηλικία μου δεν έχει προσδοκίες ούτε την πολυτέλεια των πειρασμών της δικής σου νιότης, αλλά γιατί μ΄ έπεισες πως πρέπει να υπερασπιστώ τη ζωή μου, αυτό το ανεπανάληπτο δώρο, όπως λες, που μιας και δεν ξέρουμε σε ποιον το χρωστάμε τού οφείλουμε υψηλή προστασία και σεβασμό, αλλά και αγάπη, προσθέτω εγώ». (Η αντιγραφή έγινε από πολυτονικό σύστημα, με το οποίο έχει εκδοθεί το βιβλίο).
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ σελ. 365, εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ
«Πόσα σου χρωστάω, Ελένη! Ακόμη και να συμφιλιωθώ με τον εαυτό μου πέτυχες και να μην τον θεωρώ χειρότερο από πολλούς. Σκέψου να μου έλεγε κανείς, τότε που ήθελα να αυτοκτονήσω, να προτιμήσω να παντρευτώ, που ο αυτοσεβασμός μου είχε λιώσει σαν το χιόνι.. Τώρα το αποφάσισα με τον εγωισμό και το τουπέ που μου ανέστησες. Το ζωτικό είναι να μην υποταχτώ, συνήθιζες να λες, σε οτιδήποτε, απλώς και μόνο γιατί το θεωρούν οι άλλοι σωστό. Κι εγώ αποφάσισα να παντρευτώ για μένα, Ελένη, για τη δική μου ξεκούραση, για ν΄ αναπαυτώ. Όχι μόνο γιατί η ηλικία μου δεν έχει προσδοκίες ούτε την πολυτέλεια των πειρασμών της δικής σου νιότης, αλλά γιατί μ΄ έπεισες πως πρέπει να υπερασπιστώ τη ζωή μου, αυτό το ανεπανάληπτο δώρο, όπως λες, που μιας και δεν ξέρουμε σε ποιον το χρωστάμε τού οφείλουμε υψηλή προστασία και σεβασμό, αλλά και αγάπη, προσθέτω εγώ». (Η αντιγραφή έγινε από πολυτονικό σύστημα, με το οποίο έχει εκδοθεί το βιβλίο).
«Δημιουργός είναι όποιος γεννά ανθρώπους, ποίηση, μουσική. Όλοι από τα σπλάχνα μου πρέπει να βγουν, για να γράψουν, να συνθέσουν, να ζωγραφίσουν. Μάθε ν’ ακούς. Το τραγούδι του ανθρώπου ακούεται χιλιάδες, χιλιάδες χρόνους πίσω μας, μα πρέπει πρώτα ν’ ακούσεις το κλάμα του παιδιού. Μάθε ν’ ακούς τα μηνύματα, όλα από μέσα σου έρχονται».
About the Author
