Οι θεοί διψούν, Ανατόλ Φρανς
Το μυθιστόρημα «Οι θεοί διψούν» είναι του Ανατόλ Φρανς και εκδόθηκε το 1912, με θέμα τη Γαλλική Επανάσταση, συγκεκριμένα κατά τα έτη 1793-1794 στο Παρίσι. Ο Ανατόλ Φρανς είναι μια συγγραφική μορφή που τα νεανικά του χρόνια καθόρισαν τη συγγραφική του πορεία. Είναι γιος βιβλιοπώλη που γεννιέται στα τέλη του 19ου αιώνα, σε μια χώρα που έχει παλέψει και έχει δει τον κακό της εαυτό για χάρη της δημοκρατίας. Ο Ανατόλ Φρανς γεννιέται στις 16 Απριλίου του 1844 στο Παρίσι. Ο πατέρας του βρίσκει τρόπο να σπουδάσει σε ένα φημισμένο κολλέγιο ανάμεσα σε αριστοκράτες και ευγενείς. Ο βιβλιοπώλης πατέρας θέλει το καλύτερο και το πιο λαμπρό μέλλον για τον γιο του, να διαπρέψει στο πνεύμα της διανόησης και της ανώτερης παιδείας. Ο Ανατόλ δέχεται τη βίαιη αντιμετώπιση των συμμαθητών του -λόγω κοινωνικής ανισότητας- και η υπεροψία της κοινωνικής τους ξιπασιάς θα τον μετατρέψει σε ένθερμο δημοκράτη. Ο μεγάλος συγγραφέας -που τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1921- θα επηρεαστεί από αυτό το εφηβικό του τραύμα σε όλη την υπόλοιπη ζωή του και θα το εκφράσει με οποιονδήποτε τρόπο στα έργα του. Το «Οι θεοί διψούν» είναι ένα από τα πιο διάσημα έργα του με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Ο νεαρός ήρωας του μυθιστορήματός του, Εβαρίστ Γκαμελέν, ζωγράφος, τίμιος, ενάρετος, με ψυχή καλή, Ιακωβίνος στις πεποιθήσεις του, γίνεται οπαδός του Ροβεσπιέρου στη Γαλλική Επανάσταση και μετατρέπεται σε ένορκο, που καταδικάζει σε θάνατο οποιονδήποτε βρεθεί στο δικαστήριο την εποχή της Τρομοκρατίας, την περίοδο αμέσως μετά την Επανάσταση.. Μια από τις πιο μαύρες και βίαιες περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Η ιστορία του Ανατόλ Φρανς αναλύει σε βάθος την αλλαγή στον χαρακτήρα του ήρωά του. Όσο περισσότερο εμπλέκεται μέσα στη λαίλαπα της επαναστατικής απόρροιας τόσο βλέπει την αντίθεση στην οποία περιπλέκεται. Τα ρομαντικά του ιδεώδη έρχονται αντιμέτωπα με τη ζοφερή πραγματικότητα μιας πολιτικής δικαιοσύνης που καταλήγει στο αίμα και τη βιαιότητα.
Ο Γκαμελέν είναι ένας χαρακτήρας που η συνθήκη τον μετατρέπει σε αυτό που γίνεται. Φτωχός, εξαθλιωμένος, προσπαθεί να συντηρήσει τη μητέρα του, με μια τέχνη που δεν του παρέχει ούτε τα αναγκαία. Η Επανάσταση είναι για εκείνον μια ευκαιρία να πιστέψει σε έναν νέο κόσμο που θα αντιπροσωπεύει τη δικαιοσύνη. Ο μαράς και ο Ροβεσπιέρος θα γίνουν για εκείνον πρότυπα. Θολωμένος από μια λανθάνουσα ερμηνεία όσων πιστεύει κατατρύχεται από μια απάνθρωπη μανία. Ο Γκαμελέν χάνει σταθερά τη συμπόνια του, στέλνοντας ψυχή μετά ψυχή σε ένα τελικό ραντεβού με την γκιλοτίνα. Όσο περισσότερο περνάει σε κατάσταση αποκτήνωσης τόσο πεθαίνει η ικανότητά του για έλεος και ανθρώπινο συναίσθημα, με καταστροφικές συνέπειες για τους ανθρώπους που αγαπά.
Το μυθιστόρημα του Ανατόλ Φρανς γράφεται σαν ένα μήνυμα για οποιονδήποτε κατακτά την εξουσία. Στην πραγματικότητα κατακρίνει τη διαφορά της εξουσίας. Ο Γκαμελέν είναι ένα χαρακτηριστικό πρότυπο, παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν οι ιδεολογίες γίνονται αντικείμενα λατρείας. Η φλόγα του φανατισμού που φέρνει τον Γκαμελέν στην εξουσία είναι, από τη φύση της καθοριστική. Απεικονίζει το καταστροφικό ανθρώπινο κόστος. Το «Οι θεοί διψούν» δείχνει την κούφια φύση κάθε τελικής ιδεολογικής νίκης.
«Από την εποχή του Ομήρου», είπε μια μέρα, «υπήρχε μια παράξενη εμμονή μεταξύ των ποιητών να τιμούν τους άντρες που πολεμούν ο ένας τον άλλον. Ο πόλεμος δεν είναι τέχνη. Μόνο η τύχη κρίνει τις μάχες. Όταν δύο στρατηγοί, και οι δύο ηλίθιοι, αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον, ο ένας από αυτούς αναπόφευκτα θα είναι ο νικητής. Περιμένετε! Κάποια μέρα, ένας από αυτούς τους πολεμιστές που κάνετε θεό, μπορεί να σας καταπιεί όλους, όπως ο πελαργός στον μύθο που καταβροχθίζει τους βατράχους. Α, τότε θα ήταν πραγματικά θεός! Γιατί μπορείς πάντα να καταλάβεις τους θεούς από την όρεξή τους».
Ο Ανατόλ Φρανς, μέσα από τον ήρωά του , ασκεί κριτική στην ακραία κατάσταση που περιέρχονται ορισμένες φορές οι επαναστάτες. Αναδεικνύει την κυκλική φύση της βίας και τις αδυναμίες τόσο των επαναστατών όσο και της κοινωνίας που επιδιώκουν να μεταρρυθμίσουν. Φέρνει τον αναγνώστη αντιμέτωπο σε μια δύσκολη συνθήκη, να αναλογιστεί την πολυπλοκότητα της δικαιοσύνης και της ανθρώπινης κατάστασης, αποκαλύπτοντας την ένταση μεταξύ των ιδεολογικών φιλοδοξιών και των συχνά σκληρών δεδομένων της ζωής.
About The Author
