Ιλιάδα, Νίκου Καζαντζάκη-Ιωάννη κακριδή
Το 1942, οι Νίκος Καζαντζάκης και Ιωάννης Κακριδής ξεκινούν τη μετάφραση της Ιλιάδας του Ομήρου. Θα μετέφραζαν το έπος του Ομήρου, που μιλούσε για έναν πόλεμο, εν μέσω πολέμου! Η τελική μορφή του, μετά από αναθεωρήσεις, θα εκδοθεί το 1955. Και θα είναι ένα έργο μέγιστης λογοτεχνικής αξίας τόσο για τη σπουδαία του μετάφραση όσο και για την ευαισθησία, που οι δύο τεχνίτες του λόγου χρησιμοποίησαν ως εργαλείο για να αποδώσουν στη δημοτική το έργο.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
«Παραδίνουμε σήμερα στα χέρια των Ελλήνων μεταφρασμένη την Ιλιάδα του Ομήρου, το πιο παλιό ελληνικό ποιητικό κείμενο, γραμμένο εδώ και εικοσιοχτώ αιώνες, και όμως πάντα αγέραστο σε ομορφιά και σε δύναμη. Όταν στα 1942, μέσα στις σκοτεινές μέρες της κατοχής, παίρναμε την απόφαση να συνεργαστούμε για το έργο αυτό, δε φανταζόμαστε πως θα έπρεπε να περάσουν τόσα χρόνια επίμονης κοινής προσπάθειας ώς τη στιγμή που θα το θεωρούσαμε άξιο να δει το φως […]» Ιωάννης Κακριδής.
Από την Ομήρου Ιλιάδα, σε μτφ. του Ν. Καζαντζάκη και του Ι. Κακριδή, αντιγράφω από το βιβλίο του σχολείου, Β’ Γυμνασίου -αυτό που διδάχτηκα κι εγώ, όπως και πολλοί από εσάς- ένα απόσπασμα από τη Ραψωδία Γ΄ , στ. 146-160.
κεί στο Ζερβοπόρτι εκάθουνταν στο ρήγα Πρίαμο γύρα
ο Ικετάονας ο πολέμαρχος κι ο Λάμπος κι ο Θυμοίτης
κι ο Ουκαλέγοντας κι ο Αντήνορας, κι οι δυο τους μυαλωμένοι,
κι ο Πάνθος κι ο Κλυτίος, πρωτόγεροι της Τροίας, που τους πολέμους
είχαν σκολάσει απ’ τα γεράματα, μα ήταν παράξιοι πάντα
στα λόγια, τα τζιτζίκια μοιάζοντας, που μες στο δάσο ολούθε
σε δέντρα κάθουνται την όμορφη ξεχύνοντας λαλιά τους.
Τέτοιοι μαθές των Τρώων κι οι πρόβουλοι στον πύργο απά εκαθόνταν.
Κι ως είδαν την Ελένη αντίκρυ τους στον πύργο εκεί να φτάνει,
λόγια ανεμάρπαστα σιγόφωνα σταυρώναν μεταξύ τους:
«Δεν είναι κρίμα αν βασανίζουνται για μια γυναίκα τέτοια
μαζί κι οι Αργίτες οι λιοντόκαρδοι κι οι Τρώες καιρούς και χρόνια·
τί φοβερά με τις αθάνατες θεές στην όψη μοιάζει.
Ωστόσο κι έτσι, ας πάει με τ’ άρμενα, μ’ όλα τα κάλλη που ‘χει,
σε μας μη μείνει και στα τέκνα μας για συφορά μια μέρα»