Η λίμνη των κύκνων
Η Λίμνη των Κύκνων είναι αναμφίβολα ένα από τα πιο όμορφα παραμύθια που έχουν γραφτεί. Η ιστορία του είναι μπερδεμένη, ως προς την προέλευσή του. Το μόνο σίγουρο είναι πως πλαισιώθηκε με τη σπουδαία μουσική του Τσαϊκόφσκι.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Αρκετοί πιστεύουν πως η ιστορία βασίζεται στο έργο «Το κλεμμένο πέπλο» του Γερμανού συγγραφέα Johann Karl August Musäus, άλλοι θεωρούν πως βασίστηκε στο ρώσικο παραμύθι «Η άσπρη πάπια», ενώ υπάρχουν και εκείνοι που βρίσκουν ομοιότητες ανάμεσα στην τραγική ζωή του Βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου Β’ -που έτρεφε ιδιαίτερη αγάπη για τους κύκνους- και ο οποίος επιλέχθηκε ως το πρότυπο για τον ονειροπόλο πρίγκιπα Ζίγκφριντ.
Η ιστορία
Όλα ξεκινούν στα γενέθλια του πρίγκιπα, όταν η μητέρα του απαιτεί από τον ίδιο να διαλέξει μια από τις κοπέλες της γιορτής για γυναίκα του, αφού έχει φτάσει το πλήρωμα του χρόνου. Ο Ζίγκφριντ δεν μπορεί να δεχτεί αυτή την προσταγή, μιας και θέλει να παντρευτεί από αγάπη. Για να τον κάνει να ξεχαστεί, ο φίλος του Μπέννο, βλέποντας ένα σμήνος κύκνων να πετάνε προς τη λίμνη, τον παροτρύνει μαζί με συνοδούς να πάνε για κυνήγι. Όταν το σμήνος έρχεται στη λίμνη, ο πρίγκιπας σηκώνει το τόξο του και στοχεύει έναν από τους κύκνους. Προς μεγάλη του έκπληξη, βλέπει μπροστά του έναν από τους κύκνους να μεταμορφώνεται σε μια πανέμορφη κοπέλα.
Η Οντέτ, ο μεταμορφωμένος κύκνος, του εξηγεί πως ένας κακός μάγος τούς έχει κάνει μάγια και οι κύκνοι μόνο το βράδυ παίρνουν την πραγματική τους μορφή. Για να λυθούν, πρέπει κάποιος να αγαπήσει πραγματικά και για πρώτη φορά την Οντέτ. Ο Ζίγκφριντ τότε, της δηλώνει την πραγματική του αγάπη και παντοτινή.
Την επόμενη μέρα, στη γιορτή για τα γενέθλιά του, η μητέρα του τον βάζει να διαλέξει γυναίκα. Όμως, ο κακός μάγος είναι εκεί με την κόρη του, την Οντίλ, που μεταμορφώνεται στην όμορφη Οντέτ. Ο πρίγκιπας, βλέποντάς την, διαλέγει εκείνη, νομίζοντας πως είναι η πραγματική. Τότε, ο κακός μάγος αποκαλύπτει το πραγματικό πρόσωπο της Οντίλ.
Ο Ζίγκφριντ, απελπισμένος, τρέχει στη λίμνη και βρίσκει την Οντέτ θλιμμένη και απελπισμένη με την προδοσία του, έτοιμη να πεθάνει. Ο Ζίγκφριντ τής εκμυστηρεύεται την απάτη και την απόλυτη πίστη του. Η αγάπη τους είναι δυνατή, αλλά ο κακός μάγος φτάνει για να ζητήσει από τον πρίγκιπα να μην αθετήσει την υπόσχεσή του. Ο Ζίγκφριντ, θυμωμένος από το παιχνίδι που έπαιξε μαζί του ο μάγος, σηκώνει το τόξο του για να τον σκοτώσει, αλλά η Οντέτ τον σταματά, λέγοντάς του πως αν το κάνει δε θα λυθούν ποτέ τα μάγια.
Τότε ο πρίγκιπας αποφασίζει να πεθάνει μαζί με την Οντέτ. Πέφτουν στη λίμνη, αλλά, εκείνη τη στιγμή η αγάπη τους λύνει τα μάγια και αναδύονται από τη λίμνη για πάντα ενωμένοι με την αγάπη τους να νικάει το κακό.

Η ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Στις 20 Φεβρουαρίου 1877, η «Λίμνη των Κύκνων» κάνει πρεμιέρα στο Βασιλικό Θέατρο Μπολσόι στη Μόσχα αλλά στέφεται από αποτυχία. Αρκετά χρόνια αργότερα, μόλις έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Τσαϊκόφσκι, στις 15 Ιανουαρίου 1895, ανεβαίνει ξανά, στο θέατρο Μαρίνσκι της Αγίας Πετρούπολης, με νέα χορογραφία των Marius Petipa και Lev Ivanov. Τότε ήταν που η παράσταση γνώρισε την αποθέωση.
Η «Λίμνη των Κύκνων» ξεδιπλώνει μια καταδικασμένη ιστορία αγάπης, που μέσα από τον ρομαντισμό, την κομψότητα και τα ευγενή αισθήματα, διακατέχεται και από μια έντονη τρθαγικότητα, κάτι που εντυπώνεται και στη μουσική επένδυση της. Ο συναισθηματικός πυρετός που προκαλεί είναι αδιαμφισβήτητος και δικαιολογεί ως μια έντονη εμπειρία τη δημοτικότητα της ανά τους αιώνες. Το παραμύθι περνάει από γενιά σε γενιά, όχι τόσο για την πλοκή της, όσο για το σύνολο των μαγικών εικόνων, των δυνατών συναισθημάτων και φυσικά της ρομαντικής, τραγικής, συγκλονιστικής μουσικής της, που βρίσκει στόχο στις καρδιές όλων όσων αναζητούν το παραμύθι μέσα τους και γύρω τους, και τους παρασύρει αλάνθαστα σε μια ονειρική διάσταση δύο αιώνες τώρα.
Οι εναλλαγές στο τέλος αυτής της ιστορίας διαφέρει ανάλογα την οπτική γωνία του χορογράφου ή του σκηνοθέτη, μιας και η Λίμνη των Κύκνων έχει εκφραστεί σε ταινίες, θεατρικά, ακόμα και κινούμενα σχέδια. Πάντα όμως, εξυμνεί τη δύναμη της αληθινής αγάπης…