Η τυπογραφία έχει το όνομα του Γουτεμβέργιου. Είναι λίγη η σχεδόν άγνωστη η ζωή του Γουτεμβέργιου, που ξεκίνησε σαν χρυσοχόος -αυτή ήταν η δουλειά του πατέρα του- εξελίχθηκε όμως στον πιο πολύτιμο σύμμαχο της γνώσης και της διάδοσής της.
Σαν χρυσοχόος μυήθηκε, από τα μικρά του κιόλας χρόνια, στην επεξεργασία των μετάλλων, στη δημιουργία κραμάτων, στο χάραγμα σφραγίδων και στην κατασκευή πήλινων καλουπιών για την παραγωγή κοσμημάτων και νομισμάτων.
Τον 15ο αιώνα, η γραφή και η ανάγνωση ήταν προνόμιο μόνο των πλουσίων και όσων είχαν πρόσβαση στα γράμματα και τα ελάχιστα βιβλία που τυπώνονταν μέχρι τότε. Άλλωστε μιλάμε για την εποχή του Μεσαίωνα. Εκ των πραγμάτων η γνώση αποτελούσε προνόμιο των λίγων. Επιπλέον, η διακίνηση ιδεών αποτελούσε βαριά κατηγορία για την Εκκλησία. Η Ιερά Εξέταση είχε τον πρώτο λόγο.
Ο Ιωάννης Γουτεμβέργιος αξιοποίησε κατασκευαστικά στοιχεία του πιεστηρίου των οινοποιών και της μηχανικής διάταξης των βιβλιοδετείων της εποχής. Έκανε αρκετές μετατροπές σ’ αυτά για την υποδοχή της εκτυπωτικής πλάκας και έδωσε οδηγίες για την κατασκευή της. Έτσι έφτασε στην εφεύρεση του τυπογραφικού πιεστηρίου. Το πιεστήριο έδωσε, για πρώτη φορά, τη δυνατότητα εκτύπωσης του χαρτιού και από τις δύο όψεις.
Ένα από τα πρώτα δείγματα της δουλειάς του, που τυπώθηκε το 1454 στο τυπογραφείο της Μάιντς, θεωρείται το Τούρκικο Ημερολόγιο. Το έργο αυτό αποτελούσε προειδοποίηση για τον επικείμενο κίνδυνο από μία ενδεχόμενη τουρκική εισβολή στην Ευρώπη, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, το 1453. Στο Γουτεμβέργιο, επίσης, αποδίδονται ορισμένα συγχωροχάρτια και σχολικές γραμματικές.
Η Βίβλος του Γουτεμβέργιου
Το αριστούργημα, όμως, του Γουτεμβέργιου είναι η Βίβλος. Η Βίβλος έμεινε στην ιστορία ως η Βίβλος των 42 στίχων, επειδή οι περισσότερες σελίδες της έχουν 42 στίχους. Αποτελείται από 1280 περίπου σελίδες, βιβλιοδετημένες σε δύο τόμους. Τυπώθηκαν συνολικά 150 αντίτυπα, 120 σε χαρτί και 30 σε περγαμηνή, στο τυπογραφείο που ίδρυσε ο Γουτεμβέργιος στη Μάιντς, με τη χρηματοδότηση του Fust. Το όλο εγχείρημα χρειάστηκε πάνω από πέντε χρόνια για να πραγματοποιηθεί. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία του εξαιρετικότερου δείγματος τυπογραφίας όλων των εποχών.
Ο Ιωάννης Γουτεμβέργιος δεν κατάφερε ποτέ να τυπώσει πολλά βιβλία. Στα οικονομικά δεν τα κατάφερε ποτέ, με αποτέλεσμα να χάσει την περιουσία του και να συρθεί στα δικαστήρια από τον συνεταίρο του. Πέθανε σαν σήμερα, 3 Φεβρουαρίου του 1468, φτωχός. Η αξία της προσφοράς του, όμως, τόσο σημαντική για την ανθρωπότητα, του χάρισε την υστεροφημία.
Σε λιγότερο από μία δεκαετία από τον θάνατο του Γουτεμβέργιου, λειτουργούσαν σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης τυπογραφικά εργαστήρια. Τα βιβλία αναπαράγονταν σε χιλιάδες αντίτυπα. Η αριστοκρατία έπαψε να είναι ο μοναδικός αποδέκτης της γνώσης. Έτσι, το τυπωμένο βιβλίο έγινε προσιτό σε μεγαλύτερο αριθμό πολιτών.
Αλφαβητάρια, γραμματικές, έπη και μύθοι των λαών του κόσμου, θρησκευτικά και φιλοσοφικά κείμενα είναι τα βιβλία που χαρακτηρίζουν τα πρώτα χρόνια της τυπογραφίας. Πολύς κόσμος μάθαινε γραφή και ανάγνωση, γιατί το βιβλίο είχε γίνει φθηνό και προσιτό. Ταυτόχρονα, ήταν και η αρχή της δημιουργίας των μέσων επικοινωνίας, αφού ο τρόπος εκτύπωσης ήταν πολύ ευκολότερος. Ως συνέπεια, πολύς περισσότερος κόσμος έγινε αποδέκτης ιδεών, γεγονότων, ειδήσεων που λάμβαναν χώρα στον κόσμο. Η τυπογραφία βοήθησε ενεργά στην πολιτισμική επανάσταση της Αναγέννησης.
Στις 3 Φεβρουαρίου του 1468 πεθαίνει ο Γιοχάνες Γκούτενμπεργκ, ο εφευρέτης της τυπογραφίας
About The Author
