Αγιόκυκνοι, Τρεις κόρες της Κίνας, Γιουνκ Τσαγκ
Η Γιουνγκ Τσανγκ έγραψε το μυθιστόρημα«Αγριόκυκνοι, Τρεις κόρες της Κίνας», από 60 απομαγνητοφωνήσεις, όσων της διηγήθηκε η μητέρα της και ουσιαστικά μάς γνωρίζει τη ζωή τριών γενεών γυναικών, ένας αιώνας περίπου. Το ιστορικό πλαίσιο που εκτυλίσσεται η ιστορία είναι η περίοδος της Πολιτιστικής Επανάστασης του Μάο, στην Κίνα και η ίδια η συγγραφέας , αλλά και η μητέρα της υποστηρίζουν πως η μνήμη και ο τρόπος που διηγείται την ιστορία της οικογένειάς της οφείλεται στις φοβερές ανακρίσεις που εξαναγκάστηκε από δεκαπέντε διαφορετικά άτομα, αφού κατηγορήθηκε από τους επαναστάτες ως ύποπτη για δράσεις εναντίον του καθεστώτος.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Οι «Αγριόκυκνοι, Τρεις κόρες της Κίνας» κυκλοφόρησαν από τις Εκδόσεις Εστία, το 2010, σε μετάφραση της Καλλιόπης Καλιούση, (πάντα με πολυτονικό σύστημα και κιτρινισμένες σελίδες, γραμματοσειρά αριστοκρατική και γερμένη λίγο προς τα δεξιά, για να θυμίζει κάτι από τα παλιά…
Η αλήθεια είναι πως το βιβλίο αυτό είναι εξαιρετικά σκληρό, σε αρκετές περιπτώσεις προκαλεί οίκτο, τρόμο, αγανάκτηση και αποστροφή, όμως, παράλληλα, παρουσιάζει και μία εντελώς διαφορετική κοινωνία, αλλά και νοοτροπία με τόσο ζωντανό λόγο, που είναι μία εκπληκτική αντανάκλαση της Κίνας, τόσο πολιτιστικά-λαογραφικά όσο και κοινωνικοπολιτικά τον αιώνα που μας πέρασε.
Θεωρήθηκε δε, κάποια σκοπιμότητα, ως προς την περιγραφή των καταστάσεων και του βίου της οικογένειας της συγγραφέως, και των άλλων δορυφόρων-ηρώων της ιστορίας, αφού οι πωλήσεις του, την περίοδο 1992-1994 ξεπέρασαν τα 5 εκατομμύρια, ενώ μόνο στη Μ. Βρετανία, ανακηρύχθηκε Βιβλίο της Χρονιάς, με ένα εκατομμύριο αντίτυπα μέσα σε ένα έτος!
Η Γιουνγκ Τσανγκ, αποστασιοποιημένη από την Κίνα των παιδικών της χρόνων, καταφέρνει μα βρει νέες προοπτικές και τρόπο σκέψης στο Λονδίνο, όταν κατέφθασε εκεί το 1978, δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Μάο. Όταν η μητέρα της την επισκέπτεται στο Λονδίνο, στη μνήμη της έρχονται εικόνες από τα χρόνια που έζησε στην κομμουνιστική Κίνα. Οι αφηγήσεις της μητέρας της την προκαλούν σε μία αναζήτηση της προηγούμενης ζωής της. Ταξιδεύει ξανά στη γενέτειρά της και ακούει μαρτυρίες της μητέρας τη και της γιαγιάς της.
Οι «Αγριόκυκνοι» είναι ένα έργο που δεν συγκαταλέγεται στα ιστορικά αλλά ούτε και στη μυθιστορία. Είναι μια αφήγηση με κύρια στοιχεία τη μνήμη και την περιγραφή. Η συγγραφέας εξιστορεί τη ζωή τριών γυναικών, σε διαφορετικές ηλικιακές βαθμίδες, παράλληλα με την ιστορία της Κίνας μέσα από την βάρβαρη και σκληρή εξουσία του Μάο. Η συγγραφέας εμβαθύνει στη σκέψη του κινεζικού λαού και αποκαλύπτει τις σκληρές και αδίστακτες τακτικές και μηχανισμούς που χρησιμοποιεί ο Μάο για να κατοχυρώσει και ενισχύσει την κυριαρχία του.
Οι περιγραφές είναι σκληρές και στην ουσία τους αποκαλύπτουν και την ευθύνη του ίδιου του κινέζικου λαού που χειραγωγήθηκε και επηρεάστηκε από μια επικίνδυνη και απάνθρωπη διακυβέρνηση. Ένα παράδειγμα που καταδεικνύει το μέγεθος της «πλύσης εγκεφάλου» του λαού είναι όταν το 1958, ο Μάο διακηρύττει το Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός και αποφασίζει ότι η Κίνα πρέπει να αποκτήσει βαριά βιομηχανία. Η Τσανγκ περιγράφει τον παράδοξο τρόπο που μικροί και μεγάλοι, νέοι και γέροι μετέφεραν οτιδήποτε είχαν στην κατοχή τους μεταλλικό, από τα σπίτια τους, τους δρόμους, τις αυλές προς το χυτήρια που είχαν συσταθεί από τις κομματικές οργανώσεις για τη συλλογή σιδήρου. Σε άλλη περίπτωση, όταν μειώνεται η αγροτική παραγωγή, το Κόμμα ρίχνει την ευθύνη στα… σπουργίτια που έφαγαν τον σπόρο. Οι Κινέζοι σε όλες τις αγροτικές περιοχές ξεχύνονται στα δέντρα και χτυπάνε με μανία ό, τι μεταλλικό σκεύος έχουν, με σκοπό, μετά από προτροπή του Κόμματος να τιμωρήσουν τα σπουργίτια. Πετώντας εξαντλημένα από τον θόρυβο που προκαλούν οι αγρότες, πέφτουν χιλιάδες σπουργίτια νεκρά…
Οι «Αγριόκυκνοι» είναι ένα σκληρό βιβλίο που ξεσκεπάζει τις απάνθρωπες συνθήκες κάτω από τις οποίες έζησαν οι Κινέζοι υπό την κυβέρνηση του Μάο. Έχει κοινωνικές, ηθικές και πολιτικές πτυχές που συνταράσουν τον αναγνώστη, αλλά τον κάνουν και αυτόπτη μάρτυρα ενός ολόκληρου κόσμου που καθόρισε την Κίνα και τον κινέζικο λαό. Παρ΄ όλα αυτά, διαβάζεται με αγωνία και περιέργεια από την πρώτη έως και την τελευταία του σελίδα.