Πόσο κομμάτι από την πίτα της ευθύνης για μια κοινωνική ή πολιτική κρίση έχουν η εξουσία ή ένας λαός που δεν είναι έτοιμος να διαχειριστεί αυτή τη συγκυρία; Θα μπορούσε αυτό το ερώτημα να αφορά έναν πολιτικό επιστήμονα ή έναν κοινωνιολόγο, θα μπορούσε να είναι ένα συμπέρασμα ενός ιστορικού ερευνητή, αλλά, αρκετές φορές, τα μυθιστορήματα που διαβάζουμε γίνονται η αιτία να σκεφτούμε σοβαρά θέματα που έχουν να κάνουν με το σήμερα, ακόμα κι αν αναφέρονται σε μια παρελθοντική κατάσταση.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Ο Δρ. Μανέτ, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας, βρίσκεται φυλακισμένος, μετά από μια επεισοδιακή ιστορία, στη Βαστίλη για δεκαοχτώ χρόνια. Η κόρη του, που τον θεωρεί νεκρό, μαθαίνει πως ζει και αποφασίζει να τον σώσει και να τον φέρει στη Αγγλία. Ο Αλέξανδρος Μανέτ επιστρέφει στην Αγγλία μαζί με την κόρη του, το 1757. Στο καΐκι για την επιστροφή βρίσκεται και άλλο ένα πρόσωπο, ο Τσαρλς Ντάρνι, ο οποίος πέντε χρόνια αργότερα κατηγορείται για προδοσία και συνεργασία με τον βασιλιά της Γαλλίας. Τον σώζουν ο Μανέτ και η κόρη του με τις καταθέσεις τους, ενώ αργότερα παντρεύονται, χωρίς να ξέρει κανείς την κρυφή ιδιότητα του Ντάρνι. Το 1792, εν μέσω της πολιτικής κατάστασης που επικρατεί στην Γαλλία, έρχονται έτσι τα πράγματα και ο Ντάρνι πρέπει να επιστρέψει. Εκεί φυλακίζεται ως αριστοκράτης από την επαναστατική κυβέρνηση και η Λούσυ, η γυναίκα του, καλείται να επιστρέψει στη Γαλλία προκειμένου να τον σώσει.
Ο Κάρολος Ντίκενς φτιάχνει μια ιστορία γύρω από τη Γαλλική Επανάσταση. Ο Ντίκενς περιγράφει με απαράμιλλη ζωντάνια και ρεαλισμό το ιστορικό πλαίσιο της εποχής από την πλευρά του λαού και δίνει όλη την έκταση που αρμόζει στο έργο του για να χαρακτηριστεί ένα μυθιστόρημα ιστορικό. Περιγράφει ανθρώπους στερημένους απ’ όλα όσα στοιχειοθετούν την ανθρώπινη ιδιότητα, απογοητευμένους, υποταγμένους και τρομοκρατημένους. Τα αίτια αυτά κάνουν τόσο εύκολη την αρχή της επανάστασης. Στη συνέχεια, όμως, ο ίδιος αυτός λαός χωρίς την κατάλληλη καθοδήγηση οδηγείται στην ασυδοσία και στην επιβολή μιας βίας που είχε υποστεί πριν και ο ίδιος.
Ο Ντίκενς δημιουργεί ένα έργο με χροιά ιστορική αλλά και πολιτική για να φτάσει σε ένα βασικό συμπέρασμα: Πόσο εύκολη είναι μια επανάσταση αν εκείνοι που την προκαλούν δεν είναι έτοιμοι να τη διαχειριστούν; Δεν έχουν έναν σοφό καθοδηγητή που θα οδηγήσει στη σωστή πορεία μια τέτοια αντίδραση; Η απάντηση του Ντίκενς είναι ότι ένα άτομο από μόνο του δε μπορεί να σταματήσει μία επερχόμενη επανάσταση, ούτε μπορεί να τη σώσει. Το μυθιστόρημα Η Ιστορία Δύο Πόλεων είναι ένα έργο πολύτιμο και πάντα επίκαιρο, αφού το βασικό του μήνυμα είναι πως η αγάπη και η αυταπάρνηση, η πανανθρώπινη, η αλτρουιστική, εκείνη που είναι υπεράνω των φθηνών σκοπιμοτήτων μπορεί να καταφέρει μεγαλεία, ακόμα και αν χρειαστεί να θυσιαστεί εκείνος που πολεμάει και αγωνίζεται.
Η γραφή του Κάρολου Ντίκενς είναι ζωντανή, περιγραφική και τόσο ρεαλιστική που ο αναγνώστης μπορεί να αγγίξει το σκοτάδι στα σκοτεινά δρομάκια που τρέχουν οι ήρωες του, να αγωνιά μαζί τους σε κάθε στιγμή και να ζήσει τη φτώχεια και την απόγνωση του λαού που επαναστάτησε στους δυνάστες του. Στην ουσία γράφει παράλληλες ιστορίες, αφού αφηγείται την ιστορία της οικογένειας των Μανέτ παράλληλα με τα γεγονότα που ορίζουν τη Γαλλική Επανάσταση και συνεχίζει και μετά από αυτήν. Διατηρεί μια νηφαλιότητα και μια ματιά παρατηρητή, δεν παίρνει θέση στα ιστορικά τεκταινόμενα, αλλά, μέσα από τη ζωή των ηρώων του διαμηνύει τη δική του γνώμη έμμεσα. Με σοφία φτιάχνει το μυθιστορηματικό κλίμα για να εισάγει τα ιστορικά στοιχεία του έργου του. Τηρεί μια χρονισμένη εντιμότητα και μας χαρίζει ένα έργο μοναδικό και θαυμάσιο. Άλλωστε, ο Ντίκενς αφουγκράζεται μέσα από τα έργα του την κοινωνική και ιστορική αλήθεια της εποχής του και την κληρονομεί στους αναγνώστες του με αντικειμενικότητα, σύνεση και εκπληκτικές μεταφορές που αφορούν την πραγματικότητα της εποχής που εκτυλίσσεται.
Στις 7 Φεβρουαρίου του 1812 γεννιέται ο Κάρολος Ντίκενς
About the Author
