Είναι να αναρωτιέται κάποιος πόσο θαυμαστό είναι να ανακαλύπτεις πως σχεδόν κάθε μέρα είναι σημαντική για αυτόν τον μικρό τόπο. Το αποδεικνύει το γεγονός πως είναι εύκολο να κάνεις κάθε μέρα ένα αφιέρωμα για κάποιο πρόσωπο της Τέχνης και του Πολιτισμού που έχει γίνει γνωστό για το έργο του και το αποτύπωμά του. Ίσως όλα αυτά τα πρόσωπα να γεννιούνται κάτω από ένα φωτεινό αστέρι που τους οδηγεί μέχρι το τέλος της ζωής τους, ίσως πάλι, το χάρισμα που τους δόθηκε να το κατάλαβαν νωρίς και η σκληρή δουλειά τους να δικαιώθηκε με το πέρασμα του χρόνου. Όπως και να ΄χει, εμείς παραμένουμε περήφανοι για τον θησαυρό που κληρονομήσαμε, για τον πλούτο που μας ακολουθεί.
Όταν της πρότειναν το ρόλο της Πιλάρ στην ταινία ”Για ποιον χτυπάει η καμπάνα”, της έστειλαν να διαβάσει το σενάριο. “Είμαι ίδια” είπε. “Αλλά δοκιμαστικό δεν κάνω”
Το έργο του Έρνεστ Χεμινγουέι «Για ποιον χτυπάει η καμπάνα» κυκλοφορεί για πρώτη φορά το 1940. Ηεπιτυχία του βιβλίου ήταν τόσο μεγάλη όπως και η απήχησή του ώστε η Paramount Pictures αγοράζει τα δικαιώματά του για ένα υπέρογκο ποσό για την εποχή…150.000 δολλάρια! Ο αντρικός ρόλος δίνεται στον αστέρα του αμερικανικού κινηματογράφου Γκάρυ Γκραντ, Τον ρόλο της «Μαρίας» θα υποδυθεί η Ίνγκριντ Μπεργκμαν, Ποπια όμως θα έκανε την Πιλάρ; Πρόκειται για έναν από τους βασικότερους χαρακτήρες του έργου. Η Πιλάρ, η ελεύθερη, δυναμική μεσογειακή φιγούρα που στέκεται στο πλάι των δημοκρατικών, κατά τη διάρκεια του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου είναι μια δύσκολη επιλογή.
Είναι η στιγμή της Παξινού! Εκείνη την εποχή διαπρέπει στο θέατρο, στο Μπροντγουέι.
Πιστεύουν πως είναι η κατάλληλη για τον ρόλο. Όταν της τηλεφωνούν για να της προτείνουν υον ρόλο εκείνη αρνείται.
«Ο συνομιλητής μου, με ρώτησε από την άλλη άκρη του ακουστικού, εάν είχα παίξει στον κινηματογράφο. Απάντησα «όχι». Με ρώτησε τότε αν ήθελα να πάω στο Χόλιγουντ και απάντησα πάλι «όχι». Τέλος, με ρώτησε, αν θα ήμουν διατεθειμένη να λάβω, εν πάση περιπτώσει μέρος σε ένα φιλμ της Paramount. Kαι απάντησα πάλι «όχι».
Η Κατίνα Παξινού δεν έκανε ποτέ δοκιμαστικό και οι άνθρωποι της Paramount το δέχτηκαν. Πίστευε πως κανένα δοκιμαστικό, δεν θα μπορούσε να καταγράψει το βάθος της ερμηνείας της ή να δώσει στους υπεύθυνους να καταλάβουν ποια ακριβώς θα ήταν η απόδοσή της. Δε συμφώνησε να φορέσει ποτέ τα ρούχα που της υπέδειξε η ενδυματολόγος της παραγωγής, γιατί υποστήριξε πως δεν ταιριάζουν στην ηρωίδα και το δέχτηκαν και αυτό. Έψαξε στο βεστιάριο του στούντιο και ντύθηκε όπς εκείνη πίστευε πως έπρεπε να παρουσιάσει την Πιλάρ: Με μια φορεσιά νησιώτικη, ελληνική. Όταν της είπαν πως πρέπει να τραβήξουν σε διαφορετικές σκηνές τον ρόλο της, η ίδια είπε πως είναι ηθοποιός θεάτρου και δεν έχει συνηθίσει σε αυτό τον τρόπο παιξίματος.
Είμαι ηθοποιός του θεάτρου, παίζω τον ρόλο εξελικτικά και σε συνέχεια χρόνου. Το σπάσιμο σε μικρά, ανεξάρτητα κινηματογραφικά πλάνα με αποδιοργανώνει
Η παραγωγή αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει τρεις κάμερες για τα κοντινά και τα μακρινά της πλάνα, αλλά η ερμηνεία της ήταν τόσο συγκινητική που ξεσήκωσε όσους βρίσκονταν στο γύρισμα
Ήταν η πρώτη Ελληνίδα ηθοποιός που πήρε Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου, για την ερμηνεία της ως Πιλάρ στην κινηματογραφική ταινία ”Για ποιον χτυπάει η καμπάνα” και όσοι την έχουμε δει, έχουμε υποκλιθεί μπροστά στο ταλέντο της. Όταν πήρε το Όσκαρ, είπε:
Το δέχομαι για λογαριασμό όλων των συναδέλφων μου, του Εθνικού θεάτρου, ζωντανών ή νεκρών. (Ήταν το 1944, συνεπώς , δεν μπορούσε να γνωρίζει ποιος ζούσε και ποιος είχε χαθεί εν μέσω πολέμου)
Η Κατίνα Παξινού έπαιξε δίπλα σε θεατρικά μεγαθήρια της εποχής, που μέχρι και σήμερα δεν μπόρεσε κανείς να τους ξεπεράσει. Μαρίκα Κοτοπούλη, Αλέξης Μινωτής (υπήρξαν και ζευγάρι). Υπήρξε κορυφαία ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου για πολλά χρόνια. Εκάβη, Μήδεια, Το Σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα, Μάκβεθ, Βάκχες, Μάνα Κουράγιο, εμβληματικά τα έργα στα οποία υπήρξε πρωταγωνίστρια. Μόλις 11 ταινίες έκανε στο κινηματογράφο, παρά τη ζήτησε που είχε λόγω του πηγαίου της ταλέντου. Η Κατίνα Παξινού έδινε τη ζωή της πάνω στο θεατρικό σανίδι. Για εκεί και μόνο ήταν γεννημένη. Το 1949 τιμήθηκε για άλλη μια φορά με το Βραβείο Κοκτώ, στο Φεστιβάλ Μπιάριτς για την ερμηνεία της στην ταινία ”Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα”
Αλέξανδρος Αντωνόπουλος, εγγονός της Κατίνας Παξινού, λέει για τη σπουδαία ηθοποιό:
…. Η Κατίνα Παξινού άφησε πάρα πολλά χρέη, εντάξει άφησε και κάποια ακίνητα, αλλά σαν λεφτά…Ήταν τρυπιοχέρα η γιαγιά μου πολύ. Δηλαδή έβγαζε χίλια, ξόδευε δύο χιλιάδες. Δεν είχε καμία αίσθηση του χρήματος, δεν την ενδιέφεραν τα λεφτά και τα σκόρπαγε». Την αποκαλούσε «Παξινού». «Μόνο όταν ”τσακωνόμαστε” την έλεγα γιαγιά. Μου έλεγε ”Γιαγιά να πεις την άλλη σου γιαγιά, εγώ είμαι η Παξινού”
Η Κατίνα Παξινού πέθανε από καρκίνο, το 1973. Γνώριζε ότι πάσχει από καρκίνο ήδη από το 1969. Η συμμετοχή της στην ταινία «Το νησί της Αφροδίτης» ήταν, ουσιαστικά, μία αναμέτρηση με τα όριά της. Έπαιξε στην ταινία υπομένοντας φρικτούς πόνους. Αργότερα, για την παράσταση «Μάνα κουράγιο» έβγαινε κάθε βράδυ στη σκηνή σέρνοντας ένα ολόκληρο και βαρύ κάρο. Το κοινό την αποθέωνε, αλλά στο καμαρίνι την περίμεναν δύο νοσοκόμες…
Το καλοκαίρι του 1972, η Kατίνα Παξινού εμφανίζεται, για τελευταία φορά, στο θέατρο της Επιδαύρου, όχι ως ηθοποιός, πράγμα που δεν εμπόδισε το κοινό να υποκλιθεί χειροκροτώντας όρθιο την ιέρεια της Τέχνης, η οποία «έφυγε», μετά από πολυετή μάχη με τον καρκίνο, στις 22 Φεβρουαρίου 1973.
Η σπουδαία ηθοποιός γεννήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου του 1900.
About the Author
