Καδέρνο είναι το μικρό τετράδιο. Ένα τέτοιο μικρό τετράδιο γίνεται η αφορμή να εξελιχθεί μία υπέροχη ιστορία γνώσης και σκοπού, μέσα από μία πορεία που η αρχή της χρονολογείται το 1453 και δένεται με έναν τρόπο με το σήμερα. Ο Χρήστος είναι ένας αρχιτέκτονας που περνάει μία άσχημη επαγγελματική περίοδο, στα χρόνια της Οικονομικής Κρίσης και ταξιδεύει με τη γυναίκα του για λίγες μέρες στην Κρήτη, προκειμένω να χαλαρώσει και να ξεφύγει από την άσχημη ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Από μία παρέα ακούει για ένα φαράγγι δύσβατο και αποφασίζει να το περάσει, για να δοκιμάσει τον εαυτό του και τις δυνάμεις του. Ή μήπως όχι; Παράλληλα με τη δοκιμασία αυτή, ο αναγνώστης διαβάζει και το περιεχόμενο ενός καδέρνου, κάτοχος του οποίου είναι ο Νικόλας Μαυροθαλασσίτης, ναύτης στο πλήρωμα ενός από τα πλοία που φεύγουν από την Κωνσταντινούπολη, λίγο πριν την Άλωσή της, με διαταγή του Δημήτριου Καντακουζηνού. Σκοπός είναι, να σώσουν την κόρη του Άρχοντα, πηγαίνοντάς τη στη Χίο, και να βρουν προμήθειες, για να βοηθήσουν τους πολιορκημένους. Μαζί τους έχουν κι ένα ξύλινο κιβώτιο που περιέχει μία ανεκτίμητη εικόνα της Παναγίας, κειμήλιο της οικογένειας των Καντακουζηνών, με διαταγή -όμπλιγο- αν πέσει η Πόλη να σώσουν την εικόνα. Αν όλα φαίνονται εξαιρετικά φυσιολογικά μέχρι εδώ, τίποτα δεν είναι όπως νομίζει ο αναγνώστης.
Το μυθιστόρημα είναι το Καδέρνο, του Μιχάλη Τοπαλίδη, και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΠΝΟΗ. Μικρό, λιγοσέλιδο μα τόσο πλούσιο νοηματικά, με αλήθειες που αγγίζουν κάθε άνθρωπο μέχρι τα μύχια της ψυχής του.
«Πολλές φορές κάποια πράγματα που είναι αληθινά, φαίνονται πιο ψεύτικα από τα παραμύθια και το αντίθετο».
Κάπως έτσι ξεκινάει ένα ταξίδι αυτογνωσίας, ένας δύσκολος δρόμος επαναπροσδιορισμού και γνώσης, αποφάσεων και συνειδητοποίησης, μία εσωτερική μάχη που το θύμα και ο θύτης είναι το υποκείμενο, ο ήρωας, ο Χρήστος, κι εμείς, μέσω αυτού. Το Καδέρνο το βρίσκει μέσα στη σπηλιά του φαραγγιού, εκεί που είναι το σπίτι της Παναγιάς ή μήπως είναι το κειμήλιο που έχει φυλαγμένο ο πατέρας του; Δύο άνθρωποι εμφανίζονται στο φαράγγι τις ώρες που ο ήρωας** β**ρίσκεται αντιμέτωπος με την οδύνη της σκέψης του, με τη δίψα και την πείνα, τον βοηθούν να σκεφτεί και να πάει παρακάτω, να βγει στον Νοτιά, στην έξοδο, ξαποσταίνει κοντά τους, η σκέψη του ακροβατεί στο συνειδητό και στο υποσυνείδητο. Βρίσκει απαντήσεις, αμφιβάλλει και αποφασίζει, συζητάει και βγάζει συμπεράσματα. Το φαράγγι τον ρουφάει και τον απειλεί. Η σκέψη του και η εσωτερική κρίση του απαιτεί. Δεν υπάρχει μονοπάτι στη δοκιμασία που έχει βάλει τον εαυτό του, ο δρόμος είναι δαιδαλώδης και αμφίβολο αν θα φτάσει στον προορισμό του. Κάθε εμπόδιο είναι και μία ανατροπή του μέχρι πρότινος κόσμου του, κάθε στάση είναι και μία αναίρεση της μέχρι τότε ζωής του. Όταν τελειώσει η διαδρομή η επαναφορά έχει κόστος και αναγέννηση. Συμπεράσματα και αλήθειες, ευκαιρία και συνέχεια
Το Καδέρνο είναι ένας σύγχρονος οδηγός σκέψης. Θίγει ζητήματα που απασχολούν όλους μας, και βέβαια δε δίνει λύσεις, αλλά κίνητρο. Η γριά που «συναντάει» ο Χρήστος του εξηγεί πως πρέπει πρώτα να ανακαλύψεις το τι και το γιατί κι έτσι θα βρεις το πώς. Η σχέση του ανθρώπου με τον Θεό ή το θείο, οι αποφάσεις που δεν πάρθηκαν, το προσωπείο του καθωσπρεπισμού, απέναντι στη φύση και την ιδιαιτερότητα του καθενός. Τα πρέπει που** **καθορίζουν τη ζωή και έρχονται σε αντίθεση με τα θέλω. Το χρέος μπροστά στην επιθυμία. Η αγάπη που δε βρίσκει δρόμο να ανθίσει, γιατί το σωστό προστάζει διαφορετικά. Ο νεότερος ήρωας της ιστορίας έχει μνήμη την οσμή. Δε δακρύζει, δεν αισθάνεται, δε νιώθει, θυμάται και αισθάνεται μέσα από τη μυρωδιά. Και είναι το μόνο αίσθημα που επιτρέπει να τον ορίζει, αλλά δεν τον καθορίζει.
«…Τα θέλω σου να είναι υπηρέτες του* ‘‘*πρέπει’’ που εκράτησες. Των δικών σου ‘‘πρέπει’’. Αλλιώς πάντα η σούμα χαλασμένη θα μένει γιάντα θα κατέεις ότι δεν έκανες αυτό που πρέπει».
Ιδιαίτερη επισήμανση ια την ευρηματική δομή, για το προσεγμένο λεξιλόγιο και τον τρόπο γραφής που είναι εντυπωσιακός ούτε και για την έκπληξη που, διαβάζοντας ο αναγνώστης θα αποκαλυφθεί μπρος στα μάτια του. Κλείνοντας αυτό το βιβλίο, θα αφουγκραστεί κάποιος τις κρυμμένες του σκέψεις να φωνάζουν δυνατά και να θέλουν να αποκαλυφθούν. Θα συμφιλιωθεί με τους φόβους και τις μύχιες σκέψεις του και θα ανασάνει μπροστά σε μια ακρογιαλιά ηλιόλουστη που κοιτάει στον Νοτιά. Θα κατανοήσει πως ένα Καδέρνο είναι η ζωή, ένα μικρό τετράδιο, όσο κι αν ζούμε με την αυταπάτη πως για να διηγηθούμε τη ζωή μας δε μας φτάνουν τα τετράδια όλου του κόσμου.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΠΝΟΗ
About the Author
