Ο Θρύλος του Ασλάν Καπλάν, Θωμάς Κοροβίνης
Το μυθιστόρημα « Ο θρύλος του Ασλάν Καπλάν» του Θωμά Κοροβίνη είναι ένα αυθεντικό συναπάντημα με τη Θεσσαλονίκη, λίγο πριν πάρει τη σημερινή της μορφή. Ο Ασλάν Καπλάν, Τουρκαλβανός, γέννημα θρέμμα Σαλονικιός, γίνεται, μέσα από τη ζωντανή αφήγηση του συγγραφέα, το πρόσωπό που θα μυήσει τον αναγνώστη στη μαγεία του τόπου, του χρόνου και της Ιστορίας μιας πόλης μυθικής. Η Θεσσαλονίκη των λαών, του πλούτου και της φτώχειας, της αμαρτίας και της ηδονής. Η πόλη της φωτιάς, των θρύλων και της πολιτισμικής γειτνίασης.
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Αν και η ιστορία πραγματεύεται τις τελευταίες τριάντα δύο ώρες της μεγάλης φωτιάς του 1917 στη Θεσσαλονίκη, η αφήγηση είναι τόσο βαθιά και δυνατή που περικλείει μια περίοδο αιώνων. Ο Θωμάς Κοροβίνης χρησιμοποιεί σαν καθοριστικό μεταίχμιο τη φωτιά που ξέσπασε στη συνοικία Μεβλανέ, τον Αύγουστο του 1917. Με αυτό το σημαντικό περιστατικό διχοτομεί την ιστορία της Θεσσαλονίκης, δίνοντας όλες τις σημαντικές πληροφορίες για την πόλη που χάνεται και μαζί της όλα τα κοινωνικά και πολιτιστικά στοιχεία που τη διαμόρφωσαν.
Ο Ασλάν Καπλάν είναι ένας λαϊκός θρύλος, εμπνευσμένος από τους ήρωες που δημιουργήθηκαν μέσα από την ανάγκη του λαού για δικαιοσύνη και ίση μεταχείριση. Θυμίζει τους εφέδες της Μικράς Ασίας, όπως ο Τσακιτζής, τον Έλληνα Γιαγκούλα, ή τον Γκαντάρα και τον Περίλη. Όλοι έχουν πρόγονο, κατά κάποιον τρόπο, τον Διγενή. Ήρωες του λαού, υποστηριχτές του αδύναμου κοινωνικού συνόλου, των φτωχών και των αδικημένων.
Ο ήρωας είναι Τουρκαλβανός, με μάνα Τουρκάλα και πατέρα Αλβανό, με ρίζες από τον Αλή πασά, τον Τεπελενλή. Αγέρωχος, μάγκας, όμορφος και παλικαράς. Στο πέρασμά του οι γυναίκες εύχονται να γίνουν ερωμένες του. Λιγώνονται για ένα του φιλί, ικετεύουν για ένα βλέμμα του. Μένει σταθερός στις αξίες που πρεσβεύει και διαμορφώνει τη συμπεριφορά σύμφωνα με την ηθική του και τις κοινωνικές συνθήκες που βιώνει.
Είχε αξίες που τις πίστευε βαθιά και δεν τις πρόδιδε ποτέ •μπέσα, τιμιότητα, φιλία, φιλοπατρία, δικαιοσύνη. Κοντά σ’ αυτά και βαθιά πίστη στα πάθη του. Ο έρωτάς ήταν το δυνατότερο, η ίδια η μούσα του θαρρείς.
Στο μυθιστόρημα βασικό στοιχείο είναι ο παθιασμένος έρωτας του Ασλάν Καπλάν για την Ισπανοεβραία Σαλώμη, μια όμορφη κοπέλα που απαρνιέται τη σφιχτά ηθική ζωή του λαού της και ζει ελεύθερα και μακριά από τους κανόνες των Εβραίων. Η γνωριμία των δύο νέων θα γίνει σε ένα διάσημο καφέ αμάν της Θεσσαλονίκης, του Σουκρή Μπέη. Θα είναι ένας έρωτας δυνατός, γεμάτο πάθος και ένταση, που θα κρατήσει όσο η φωτιά της πόλης, τριάντα δύο ώρες.
Ο Θωμάς Κοροβίνης δημιουργεί ένα έργο μεταφορικό, με πρόσωπα που συμβολίζουν όλο το κοινωνικό και πολιτισμικό γίγνεσθαι μιας πόλης με μακρύ παρελθόν και έντονη ιστορική διαδρομή. Τα σεργιανίσματα του θρυλικού Ασλάν Καπλάν αποκαλύπτουν τη Θεσσαλονίκη που χάνεται και τη θέση της πρόκειται να πάρει μια νέα πόλη με διαφορετικό εκτοπισμα από του παρελθόντος της.
Στο καφέ αμάν του Σουκρή μπέη συχνάζουν όλοι οι λαοί που ζουν και διαμορφώνουν την πόλη· Άγγλοι και Ιρλανδοί, Γάλλοι που πίνουν και γλεντούν, υπονοώντας τα συμμαχικά στρατεύματα που βρίσκονται στην πόλη. Ένας κρητικός ενωμοτάρχης, απόρροια της ελληνοποίησης της Θεσσαλονίκης, από το 1912, σκοτεινοί Βούλγαροι, Σέρβοι, ένας μοναχικός δερβίσης, Ρούσες και Σέρβες «πεταλούδες της νύχτας». Μια μικρογραφία της Σαλονίκης που καίγεται, μα συνεχίζει να ζει, να γλεντά και να καρτεράει τη μοίρα που έρχεται να αλλάξει την υπόστασή της και τα συστατικά από τα οποία δομήθηκε.
Η Ραμόνα, ο Βαρδάρης και η Μπάρα, οι δρόμοι του έρωτα και του πληρωμένου πόθου, τα χαμάμ που στολίζουν τους δρόμους της, το μοναστήρι των δερβίσηδων, που γίνεται πόλος έλξης ανθρώπων από διαφορετικές θρησκείες, τα καφέ αμάν και καφέ σαντάν, τα καπηλειά στα στενά σοκάκια με κάθε λογής ανθρώπους. Ο Ασλάν Καπλάν μεταμορφώνεται σε έναν αυθεντικό ξεναγό που αποκαλύπτει την αλήθεια, την ιστορική και κοινωνική δομή του τόπου που αγάπησε.
Στο μυθιστόρημα του ο Θωμάς Κοροβίνης δίνει πολιτική και κοινωνική χροιά μέσα από μικρές αυτόνομες ιστορίες που δημιουργεί, με πρωταγωνιστή τον ήρωά του. Οι συναντήσεις του είναι κάθε φορά με μικρά κομμάτια, πτυχές της πόλης. Η φωτιά που καίει τη Θεσσαλονίκη είναι η ίδια που καίει την ψυχή του Ασλάν Καπλάν. Όσο κατακαίει την πόλη τόσο φθίνει και την ίδια την υπόσταση του ήρωα. Ο μάγκας ήρωας αποχαιρετάει κάθε ξεχωριστή και αυθεντική εικόνα που δημιούργησε την ξακουστή πόλη με πάθος, λατρεία και κέφι, μεράκι και νοσταλγία.
Οι αφηγήσεις και οι περιγραφές είναι γεμάτες με αρχέγονα συναισθήματα που δίνουν σώμα και ύφος μοναδικό στην ιστορία. Ένα λαϊκό ρομάντζο, ίσως, με θυμό. Αγωνία, πάθος, έρωτα ακατάληπτο, γλέντι, πάθος, οργή, ζήλια, όλα τα στοιχεία που κάνουν ένα μυθιστόρημα ελκυστικό. Σε μια γλώσσα που δανείζεται λέξεις από λαούς και μιλέτια για να αποτυπώσει τη μοναδικότητα και την αληθινή όψη όσων αφορούν την ιστορία που πραγματεύεται.
Ο συγγραφέας καταφέρνει να δημιουργήσει ένα μυθιστόρημα αλληγορικό. Ο Ασλάν Καπλάν, ο ασίκης μάγκας, ο θρύλος το ερωτικό όνειρο, η μεγάλη αγάπη μοιάζει να είναι η ίδια η Θεσσαλονίκη. Ούτε χριστιανός ούτε μουσουλμάνος, ερωτεύεται μια Σπανιόλα Σεφαραδίτισα, γοητεύεται και παίζει με μια Αθηναία γητεύτρα, σκοτώνεται για την αγάπη του, καίγεται από τον πόθο, πορεύεται με τη μοίρα του, ανοίγει τα χέρια και δέχεται το τέλος του με χαμόγελο. Μια ιστορία σαν παραμύθι γεμισμένη από την Ιστορία μιας αιώνιας και αξέχαστης πόλης.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΆΓΡΑ
About The Author
