Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι
Ο Ντ. Χ. Λόρενς, μεταξύ 1926 έως 1928 γράφει το μυθιστόρημα «Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι». Το έργο αυτό έγινε η αφορμή για να δημιουργηθεί μια ολόκληρη και παράδοξη συνθήκη: Μέχρι το 1960 δεν εκδόθηκε ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Θεωρήθηκε άσεμνο και ανήθικο. Το περιεχόμενό του χαρακτηρίστηκε προκλητικό. Οι πρώτες χώρες που το εξέδωσαν ήταν η Ιταλία, το 1928, σε λογοκριμένη εκδοχή, καθώς και η Αυστραλία και η Γαλλία, το 1929. Η ιστορία αλλά και η πορεία του βιβλίου είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα…
Γράφει η Σοφία Σιγάλα
Η υπόθεση του βιβλίου είναι λίγο πολύ γνωστή. Η λαίδη Τσάτερλι, εγκλωβισμένη σε έναν ανιαρό γάμο με τον ανάπηρο σύζυγό της, βρίσκει τον έρωτα σε έναν εργάτη του άντρα της, τον Όλιβερ Μέλορς. Ο Λόρενς γράφει για τον έρωτα των δύο ηρώων του και περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τις ερωτικές τους συνευρέσεις. Το έργο χαρακτηρίστηκε σκανδαλώδες για τα ήθη της αγγλικής κοινωνίας.
«Είναι κατά βάθος τραγική η εποχή μας, έτσι κι εμείς αρνούμαστε να τη δούμε τραγικά. Ο κατακλυσμός πέρασε, στη μέση τώρα εμείς και γύρω μας χαλάσματα. Αρχίζουμε να στήνουμε μικρά καινούργια σπιτικά, να τρέφουμε μικρές νέες ελπίδες. Μάλλον δύσκολη δουλειά· ομαλός δρόμος για το μέλλον δεν υπάρχει πια· τα εμπόδια, όμως, είτε τα παρακάμπτουμε είτε σκαρφαλώνουμε και τα ξεπερνάμε. Πρέπει να ζήσουμε, όσοι κι αν είναι οι ουρανοί που τσακίστηκαν.Αυτή, λίγο πολύ, ήταν η άποψη της Κόνστανς Τσάτερλι.»
Από την αρχη του μυθιστορηματοσ
Η Κόνστανς παντρεύεται το 1917, σε ηλικία 23 ετών τον Κλίφορντ Τσάτερλι. Μετά από ένα σύντομο ταξίδι του μέλιτος, ο κόμης Τσάτερλι φεύγει στρατιώτης στη Φλάνδρα. Όταν γυρίζει από τον πόλεμο είναι ανάπηρος από τη μέση και κάτω. Τρία χρόνια αργότερα, όταν ο πατέρας του Κλίφορντ θα πεθάνει, ο γιος του θα πάρει εκτός από τον τίτλο του βαρονέτου, και την τεράστια έπαυλή του, το «Ράγκμπι Χολ».
Στο απέραντο κτήμα, η Κόνστανς θα νιώσει την απόλυτη δυστυχία, την έλλειψη κάθε ενδιαφέροντος. Θα πρέπει να αποδεχτεί μια ανούσια και χωρίς ελπίδα ζωή. Ένας φίλος του άντρα της, ο Μάικ, θεατρικός συγγραφέας από την Ιρλανδία, που ήρθε να τους επισκεφτεί θα γίνει ο πρώτος εραστής της κοπέλας που ακόμα δεν είχε προλάβει να νιώσει τη σεξουαλική ηδονή.
Στους ατελείωτους περιπάτους της στο αχανές «Ράγκμπι Χολ» θα γνωρίσει τον Μέλορς, έναν εργάτη, που δουλεύει ως δασοφύλακας στα κτήματα του άντρα της Κόνστανς. Μεταξύ τους θα δημιουργηθεί μια ερωτική έλξη ανυπέρβλητη. Η Κόνστανς θα χωρίσει από τον Μάικ και θα δοθεί στο ερωτικό παιχνίδι που δημιουργείται με τον Μέλορς. Το ξύλινο σπιτάκι του δασοφύλακα θα γίνει ο τόπος ηδονής για τους δύο εραστές. Ο έρωτας που θα αναπτυχθεί μεταξύ τους, και η εγκυμοσύνη που θα προκύψει, θα οδηγήσει την Κόνστανς στο να ζητήσει διαζύγιο από τον άντρα της. Ο λόρδος Τσάτερλι αρνείται αλλά αυτό δεν εμποδίζει τους δύο εραστές να συνεχίσουν την κοινή τους πλέον πορεία.
Όταν μιλάμε για τον Λόρενς, ο νους μας πηγαίνει αμέσως στο πιο γνωστό του έργο. Ο «Εραστής της λαίδης Τσάτερλι» όμως, πέρα από την τύχη που το έκανε ένα διάσημο έργο, έχει και κάποιες άλλες πτυχές που το κάνει μοναδικό. Τα πρόσωπα του έργου έχουν συμβολικό πρόσημο τόσο ως προς τις πράξεις τους όσο και προς τα συναισθήματα και τις επιθυμίες τους. Έτσι ο Μέλορς και η Κόνστανς φέρουν τους δικούς τους κώδικες ηθικής που έρχονται σε αντίθεση με τα ηθικά και κοινωνικά δεδομένα της εποχής τους. Η «αιδώς» λαμβάνει διαφορετική υπόσταση και η ερωτική ελευθερία και επιθυμία παύει να θεωρείται ταμπού. Οι ήρωες ανταποκρίνονται στις μεταβολές που φέρνει ο εικοστός αιώνας στην κοινωνία. Γίνονται κοινωνοί των αλλαγών στον τρόπο σκέψης και στις συμπεριφορές κι έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το παλιό και άτεγκτο ηθικό νόμο που διέπει τις ανθρώπινες συμπεριφορές. Ο κόμης Τσάτερλι από την άλλη εκπροσωπεί το απερχόμενο, εκείνο που φθίνει, για να πάρει τη θέση του η ελεύθερη βούληση και η επιθυμία.
Η δικαίωση
Έως και το 1960, το βιβλίο κυκλοφορούσε επιλεκτικά και με πολλές περικοπές, στις σκηνές που θεωρούνταν σκανδαλώδεις. Το λογοκριμένο βιβλίο «παίρνε» για πρώτη φορά το ελεύθερο το 1959, στην Αμερική, όπου αίρεται η απόφαση περί λογοκρισίας του συγκεκριμένου βιβλίου. Το 1960, ο εκδοτικός οίκος «R v Penguin Books Ltd» στην Αγγλία, θα προχωρήσει στην έκδοση του αυθεντικού κειμένου. Το βιβλίο γίνεται μέσα σε λίγες μέρες ανάρπαστο. Η τεράστια εμπορική επιτυχία είναι το μόνο θέμα συζήτησης στην Αγγλία.
Η απάντηση των Αρχών ήταν η απαγόρευση κυκλοφορίας του βιβλίου και ο εκδοτικός οίκος σύρθηκε στα δικαστήρια, με την κατηγορία της «προσβολής της δημοσίας αιδούς». Η δίκη που έγινε τέλη Οκτωβρίου του 1960 στο διαβόητο κακουργιοδικείο του Λονδίνου, «Old Bailey» κράτησε έξι μέρες και (αφού σύμφωνα με τον νέο νόμο αποδείχτηκε η λογοτεχνική αξία του έργου) τελείωσε με την πανηγυρική δικαίωση του εκδότη, και την ελεύθερη πλέον κυκλοφορία του βιβλίου. Στις 10 Νοεμβρίου του 1960, χιλιάδες κόσμου συνέρρευσαν στα βιβλιοπωλεία της Αγγλίας, για να αγοράσουν το αυθεντικό, ελεύθερο πλέον, βιβλίο. 200.000 αντίτυπα πουλήθηκαν αυτήν τη μέρα, και 2.000.000 σε ένα ακριβώς χρόνο μετά το τέλος της δίκης.
Ο Ντέιβιντ Χέρµπερτ Λόρεν πεθαίνει στην Προβηγκία, στις 2 Μαρτίου του 1930